Θεογονία Ησιόδου
Για να δείτε τα αρχαία κείμενα που υπάρχουν στην σελίδα, κατεβάστε τη γραμματοσειρά,
Για το Αρχαίο Κείμενο, κάνε "κλικ" εδώ.
Τις Ελληνικές θεότητες συναντούμε σε όλα τα αρχαία και νεώτερα κείμενα, όπως του Ησίοδου, του Όμηρου, του Απολλώνιου του Ρόδιου κλπ. Όμως κατ’ εξοχήν σε ποίημα, μόνο ο Ησίοδος έγραψε για τη θεογονία πλήρως και απ’ ότι γνωρίζω μόνο ο Απολλώνιος ο Ρόδιος, σε κείμενο.
Εκτός από τα θεογονικά ποιήματα που κυκλοφορούσαν με το όνομα του Ορφέα γνωρίζουμε από σκόρπιες πληροφορίες στα αρχαία κείμενα ότι ήδη από τον 7ο και 6ο αιώνα π.Χ. υπήρχαν και άλλες θεογονίες που αποδίδονταν σε μυθικά ή και ιστορικά πρόσωπα. Με βάση τα αποσπάσματα που διαθέτουμε γι’ αυτές μπορούμε να ισχυριστούμε ότι δεν είχαν άμεση εξάρτηση από τη Θεογονία του Ησιόδου, αλλά ότι αντιπροσώπευαν διαφορετικές πραγματώσεις του ίδιου παραδοσιακού ποιητικού είδους. Ποιητικές Θεογονίες αποδίδονταν, εκτός από τον Ορφέα και το Μουσαίο, στον Αριστέα και τον Επιμενίδη. Θεογονίες σε πεζό λόγο στον Άβαρη και τον Φερεκύδη. Κοσμογονίες στο Αίνο και τον Θάμυρη.
Στοιχεία αναφερόμενα στη Θεογονία του Ησιόδου
Ο τίτλος του έργου καθιερώθηκε μάλλον από τους αλεξανδρινούς φιλολόγους. Ο Ηρόδοτος κάνει για τη θεογονίην που έφτιαξαν ο Όμηρος και ο Ησίοδος για λογαριασμό των Ελλήνων.
Τα βασικά μέρη του ποιήματος όπως μας σώζεται, είναι τα ακόλουθα:
1-115 : Προοίμιο το οποίο διακρίνεται σε δύο μικρότερες ενότητες:
1) ύμνος στις Μούσες, 1-103.
2) επίκληση στις Μούσες, 104-115.
116-962 : Θεογονία και Κοσμογονία. Διακρίνεται στις εξής υποενότητες,
1) οι πρώτες τέσσερις υπάρξεις (Χάος, Γαία, Έρως, Τάρταρος), 116-122.
2) η 1η θεϊκή γενιά, 123-210: α) τα τέκνα του Χάους και τα τέκνα τους, 123-125, β) τα παιδιά της Γης με παρθενογένεση και με τον Ουρανό, 126-153, γ) η πρώτη πράξη της θεϊκής διαδοχής (ευνουχισμός του Ουρανού και γέννηση της Αφροδίτης), 154-210.
3) η 2η θεϊκή γενιά, 211-239: 1) τα τέκνα της Νύχτας και της Έριδας, 211-232, 2) τα τέκνα του Πόντου, 232-239.
4) η 3η θεϊκή γενιά, 240-886: 1) τα τέκνα του Νηρέα, 240-264, 2) τα τέκνα του Θαύμαντα, 265-269, 3) τα τέκνα του Φόρκη και της Κητώς και οι απόγονοι τους, 270-336, 5) τα εγγόνια του Ουρανού, 337-8 19.
Στο τμήμα αυτό περιλαμβάνονται:
· τα τέκνα της Τηθύος και του Ωκεανού, 337-370
· τα τέκνα της Θείας και του Υπερίονα 371-374
· τα τέκνα του Κρείου και της Ευρυβίας και τα παιδιά τους, 375-388
· η Στύγα και τα παιδιά της, 389-403
· τα τέκνα της Φοίβης και του Κοίου και η εγγονή τους Εκάτη, 404-413
· ο ύμνος στην Εκάτη, 414-452
· τα τέκνα του Κρόνου και της Ρέας, 453-458
· η πράξη της θεϊκής διαδοχής (εξαπάτηση του Κρόνου, γέννηση του Δία), 459-506
· τα παιδιά του Ιαπετού, 507-511
· η ιστορία του Προμηθέα και της Πανδώρας, 512- 616
· η πράξη της θεϊκής διαδοχής-Τιτανομαχία, 617-73 1
· περιγραφή του Ταρτάρου και των κατοίκων του, 732-8 19
· η πράξη της θεϊκής διαδοχής-Τυφωέας, 820-868
· τα τέκνα του Τυφωέα, 869-880
· η βασιλεία του Διός, 881-885
5) η 4η θεϊκή γενιά, 886-962: 1) οι γάμοι του Δία με θεές, η γέννηση της Αθηνάς και του Ηφαίστου 886-929, 2) τα τέκνα του Ποσειδώνα, 930-933, 3) τα τέκνα του Άρη και της Αφροδίτης, 933-937, 4) άλλοι γάμοι των θεών (και με θνητές γυναίκες), 938-962.
963-1022 Ηρωογονία.
Υποενότητες 1) δεύτερο προοίμιο, 963-968. 2) ενώσεις θεαινών με θνητούς ανθρώπους, 969-1018.
3) τρίτο προοίμιο, μετάβαση στον Κατάλογο, 1019-1022.
Στο στίχο 105 ο Ησίοδος προτρέπει τις Μούσες να ψάλλουν το γένος των Θεών, κάτω όμως από τον όρο «θεοί» περιλαμβάνονται διάφορες κατηγορίες Θεοτήτων. Οι κυριότερες απ’ αυτές στην Θεογονία είναι:
Α. Θεοί της λατρείας, όπως ο Δίας, ο Απόλλων, η Άρτεμις, η Θέτις, η Αμφιτρίτη, η Εκάτη, ο Προμηθέας, οι Ώρες, οι Χάριτες κι άλλοι. Υπάρχει μνεία τοπικών λατρειών τόσο της Βοιωτίας (Ζευς, Μνημοσύνη) όσο και άλλων περιοχών της Ελλάδας, όπως στο Άργος η Ήρα, ή Κυθέρεια και Κύπρια Αφροδίτη.
Β. Θεοί της μυθολογίας. όπως η Τηθύς, η Φοίβη, ο Κόττος, σι Εσπερίδες, η Σφίγγα, ο Τυφωέας, ο Άτλας, ο Επιμηθέας και ίσως ο Κρόνος, ο Ιαπετός και συλλογικά οι Τιτάνες. Οι θεότητες αυτές συμπεριλήφθηκαν στη Θεογονία όχι γιατί διέθεταν κάποια λατρεία, αν και μερικές ήταν ίσως ξεχασμένες λατρευτικές μορφές, αλλά εξαιτίας του σημαντικού ρόλου που είχαν στις αφηγήσεις του Ησίοδου.
Γ. Θεοί που είναι άγνωστοι τόσο από τη λατρεία όσο και από τη μυθοπλασία, όπως οι Μελίες, ο Θαύμας, ο Κρείος. η Κητώ, ο Αστραίος, ο Πέρσης. Μερικοί απ’ αυτούς ίσως να διέθεταν κάποτε λατρεία, άλλοι φαίνονται επινοήσεις είτε του Ησιόδου είτε αρχαιότερων ποιητών.
Δ. Μεμονωμένα μέλη θεϊκών ομάδων. Η ελληνική θρησκεία εκτός από τις μεμονωμένες και ατομικές θεότητες διέθετε και συλλογικά σώματα θεοτήτων που αναφέρονταν συνήθως στον πληθυντικό και ήταν αρχικά απροσδιόριστα ως προς τον αριθμό των μελών τους και τις ιδιαίτερες ταυτότητες αυτών των μελών. Εδώ ανήκουν οι Νύμφες, οι Νηρηίδες, οι Ώρες, οι Χάριτες, οι Κύκλωπες, οι Μούσες και άλλοι. Στη θεογονία αυτές οι ομάδες θεοτήτων αναφέρονται με συγκεκριμένο αριθμό μελών, συνήθως τρία ή εννιά και με ξεχωριστά ονόματα για το κάθε μέλος. Σε μεγάλο βαθμό τα ονόματα και οι αριθμοί φαίνονται επινοήσεις του ίδιου του Ησιόδου ή των προδρόμων του, καθότι σε άλλα κείμενα το σύνολο διαφοροποιείται, τόσο στα ονόματα όσο και στο σύνολο.
Ε. Θεοί-στοιχεία του κόσμου, όπως ο Ουρανός, ο Πόντος, ο Αιθέρας. η Νύχτα. τα Όρη και λοιπά. Κάποιοι απ’ αυτούς διέθεταν και πραγματική λατρεία, όπως η Γη, η Νύχτα και σι ποταμοί.
Ζ. Θεότητες που προσωποποιούν αφηρημένες ιδέες, όπως ο Θάνατος, ο Ύπνος, η Νίκη, η Φήμη, ο Φόβος, το Κράτος, η Βία κ.τ.λ.
Οι γενεαλογίες του Ησιόδου εξηγούν τις σχέσεις μεταξύ των θεοτήτων. Η δημιουργία τους στηρίζεται σε δύο βασικά ζητούμενα: Πρώτον, την ομαδοποίηση των Θεών σε οικογένειες (σχέση γονέων-τέκνων), και δεύτερον τη σύνδεση αυτών των οικογενειών με κάποιους μύθους σε μια ορισμένη σειρά.
Η μορφή του γενεαλογικού δέντρου των Θεών διαμορφώνεται πάνω στο πρότυπο των ανθρώπινων οικογενειών και μάλιστα κατά βάση στη μητρική γραμμή διαδοχής. Όλο το σύστημα των τυπικών φράσεων με τις οποίες περιγράφονται οι διάφορες γεννήσεις δίνει έμφαση στη μητέρα, η οποία είναι συνήθως και το γραμματικό υποκείμενο των εκφράσεων. Μερικές μητέρες μάλιστα δεν έχουν συζύγους, άλλες έχουν συζύγους που όμως δεν παίζουν κανένα ρόλο.
Οι οικογένειες του Ουρανού και του Κρόνου είναι βασικά οικογένειες των αντίστοιχων μητέρων, ενώ και τα παιδιά του Δία από τους διάφορους γάμους του έχουν ιδιότητες που τα συνδέουν περισσότερο με τις μητέρες τους. Μόνο στο τέλος της Θεογονίας, αυτό το τμήμα που γενικά θεωρείται νόθο, οι πατέρες αποκτούν το προβάδισμα.
Η ανάλυση του γένους της Νύχτας θα δείξει ανάγλυφα τον τρόπο με τον οποίο διάφορες θεότητες συνδέονται από τον ποιητή σε μια ομάδα:
1) η Νύχτα είναι η μητέρα της Ημέρας, γιατί η μέρα την ακολουθεί, προκύπτει απ’ αυτήν.
2) είναι η μητέρα του Θανάτου, γιατί ό,τι χαρακτηρίζει το θάνατο είναι η μαυρίλα και το σκότος.
3) είναι η μητέρα του Ύπνου, γιατί ο τελευταίος είναι αδερφός του Θανάτου και έρχεται συνήθως το βράδυ.
4) είναι η μητέρα των Ονείρων, γιατί αυτά έρχονται τη νύχτα.
5) είναι η μητέρα του Μώμου, της Νέμεσης, του Γήρατος, της Έριδας, γιατί είναι θεότητες σκοτεινές και ανησυχητικές όπως η νύχτα.
6) είναι η μητέρα των Εσπερίδων, γιατί αυτές κατοικούν στην απώτατη δύση, όπου κατοικεί και η Νύχτα.
7) είναι η μητέρα των Μοιρών και των Κηρών, γιατί αυτές οι θεότητες συγγενεύουν με το θάνατο.
8) είναι η μητέρα της Απάτης και της Φιλότητας δηλαδή της ερωτικής έλξης και ένωσης, γιατί οι δραστηριότητες αυτές γίνονται συνήθως τη νύχτα.
Οι γεννήσεις Θεών
Αρχικά υπήρχε το Χάος. Ακόμη υπήρχε η Γαία. Και τα Τάρταρα στο μυχό της γης.
Το Χάος έκανε το Έρεβος και τη Νύχτα: Το Έρεβος και η Νυξ: ο Αιθήρ και η Ημέρη (Ημέρα)
Η Γαία γέννησε τον Ουρανό, τα Όρη και τον Πόντον: Από τον Ουρανό και τη Γαία: ο Ωκεανός, ο Κοίος, ο Κρείος, ο Υπερίων, ο Ιαπετός, η Θεία, η
Ρέα, η Θέμις, η Μνημοσύνη, η Φοίβη, η Τηθύς, ο Κρόνος, οι Κύκλωπες 2 (ο Βρόντης, ο Στερόπης και ο Άργης), οι Εκατόγχειρες 3 (ο Κόττος, ο Βριάρεως και ο Γύγης).
Γαία (με τις σταγόνες αίματος από τα κομμένα δια του Κρόνου, μήδεα 4 του Ουρανού): Αι Ερινύς (Ερινύες), οι Γίγαντες, αι Νύμφαι Μελίαι
Ουρανός: Η Αφροδίτη (εκ των μηδέων του, τα οποία κατά πρώτον πλησίασαν τα Κύθηρα [Κυθέρεια] και κατά δεύτερον την Κύπρον [Κυρπογενέα]). Την συνόδεψαν στον Όλυμπο ο Έρος και ο Ίμερος 5.
Νυξ: Ο Μόρος 7, η Κήρα 8, ο Θάνατος, ο Ύπνος, το γένος των Ονείρων.
Αι Εσπερίδες, αι Μοίρες11 (η Κλωθώ, η Λάχεσις και η Ατροπος), αι Κήρες.
Η Νέμεσις 12. Η Απάτη, η Φιλότητα, το Γήρας 13, η Έρις 14.
Έρις: Ο Πόνος, η Λήθη 15, ο Λιμός, τα Άλγεα (Άλγη), αι Υσμίναι (οι Μάχες), αι Μάχαι, οι Φόνοι, η Ανδροκτασία 16 (ο φόνος ανδρών, ανδροφονία), τα Νείκεα 17, τα Ψεύδεα, οι Λόγοι, η Αμφιλλογία 18, η Δυσνομίη 19, η Άτη 20, ο Όρκος.
Γαία και Πόντος: Ο Νηρεύς 21 , ο Θαύμας 22, ο Φόρκυς22, η Κητώ 22, η Ευρυβίη22.
Δωρίς και Νηρεύς: Αι Νηρηίδες23
Ηλέκτρα (κόρη του Ωκεανού24) και Θαύμας: Η Ίρις 25, αι Αρπυίαι 26 (Αελλώ, Ωκυπέτη)
Κητώ και Φόρκυς : Αι Γραίαι 27 (Πεμφρηδώ, Ενυώ), αι Γοργόνες 28 (Σθεννώ, Ευρυάλη, Μέδουσα), η Έχιδνα 29
Η κεφαλή Μέδουσας: Ο Χρυσάωρ, ο Πήγασος.
Καλλιρόη (κόρη του Ωκεανού) και Χρυσάωρ: Ο Γηρυονεύς
Τυφάων 30 και Έχιδνα 31: Ο Όρθος, ο Κέρβερος, η Ύδρη, η Χίμαιρα
Τυφάων και Χίμαιρα: Η Φίκα 32
Τηθύς και Ωκεανός: 3000 ποταμούς 33 , 3000 Κούραι 34
Θεία και Υπερίων: Ο Ηέλιος, η Σελήνη, η Ηώς 35
Ευριβίη και Κρείος 36: Ο Αστραίος, ο Πάλλας, ο Πέρσης
Ηριγένεια Ηώς και Αστραίος 37: Ο Ζέφυρος, ο Βορέας, ο Νότος, ο Εωσφόρος
Στυξ (Ωκεανίνη) και Πάλλας 38: Ο Ζήλος, η Νίκη, ο Κράτος, η Βίη.
Φοίβη και Κοίος: Η Λητώ, η Αστερίη
Αστερίη και Πέρσης 39: Η Εκάτη
Ρείη και Κρόνος 40: Η Ιστίη, η Δημήτηρ, η Ήρη, ο Άιδης, ο Εννοσίγαιος, ο Ζευς.
Κλυμένη και Ιαπετός 41: Ο Άτλας, ο Μενοίτιος, ο Προμηθεύς, ο Επιθημεύς.
Ήρη 42: Ο Ήφαιστος (με παρθενογέννηση)
Ζευς και Μήτις 43: Ο Ζευς κατάπιε τη Μήτιδα που ήταν έγκυος για να μην πάρει τη θέση του, τη βασιλική εξουσία, το παιδί της. Από το κεφάλι του ξεπήδησε το παιδί της, η Αθηνά. Γεννήθηκε δε αυτή, στη λίμνη της Λιβύης, Τριτωνίδα.
Ζευς και Θέμις: Αι Ώραι (Ευνομία, Δίκη και Ειρήνη) και αι μοίραι (Λάχεσις, Άτροπος, Κλωθώ)
Ζευς και Ευρυνόμη (Ωκεανίνη) : Αι Χάριτες (Αγλαΐα, Ευφροσύνη και Θαλίη44)
Ζευς και Δημήτηρ: Η Περσεφόνη 45
Ζευς και Μνημοσύνη: Αι Μούσαι (η Κλειώ, η Θάλεια, η Ευτέρπη, η Τερψιχόρη, η Ερατώ, η Πολύμνια, η Μελπομένη, η Ουρανία και η Καλλιόπη) 46
Ζευς και Λητώ: Ο Απόλλων, η Άρτεμις 47
Ζευς και Ήρη: Η Ήβη, ο Άρης, η Ειλείθυια 48
Εννοσίγαιος (Ποσειδών) και Αμφιτρίτη: Ο Τρίτων
Άρης και Κυθέρεια (Αφροδίτη): Ο Φόβος, ο Δείμος 49, η Αρμονίη
Ζευς και Μαία 50: Ο Ερμής
Ζευς και Σεμέλη 51: Ο Διόνυσος
Ζευς και Αλκμήνη: Ο Ηρακλής
Ήφαιστος και Γαία: Εριχθόνιος (βασιλεύς Αττικής)
Διώνυσος (Διόνυσος) και Αριάδνη: Κέραμος (Κεραμεικός)
Ηρακλής και Ήβη: Ο Αλεξιάρης και ο Ανίκητος
Ηέλιος (Ήλιος) και Περσηίς (Ωκενανίνη): Η Κίρκη και ο Αιήτης
Αιήτης (γυιός του Ήλιου) και Ιδυία (Ωκεανίνη):
Η Μήδεια
Δημήτηρ και Ιάσιος : Ο Πλούτος
Αρμονία και Κάδμος: Η Ινώ, η Σεμέλη, η Αγαύη, η Αυτονόη, ο Πολύδωρος
Αυτονόη και Αρισταίος: Ο Ακταίων
Ινώ και Αθάμας52: Ο Κλέαρχος και ο Μελικέρτης
Αγαύη και Εχίων : Ο Πενθέας
Καλλιρόη και Χρυσάωρ: Ο Γηρυονεύς 53
Ηώς και Κέφαλος (γυιός Ερμή και Έρσης): Ο Τιθωνός, ο Φαέθων (είναι δεύτερος, μετά τον Φαέθοντα γυιό του Ήλιου)
Ηώς και Τιθωνός: Ο Μέμνων και ο Ημαθίων
Μήδεια και Ιάσων: Ο Μήδειος, που ανατράφηκε από τον Χείρωνα
Ψαμάθη (Νηρηΐνη) και Αιακός: Ο Φώκος
Κρόνος και Φιλύρα (Ωκεανίνη): Ο Χείρων
Θέτις και Πηλεύς: Ο Αχιλλεύς
Αφροδίτη και Αγχίσης: Ο Αινείας και ο Λύρος
Οδυσσεύς και Κίρκη: Ο Άγριος, ο Λατίνος, ο Τηλέγονος
Οδυσσεύς και Καλυψώ: Ο Ναυσίνοος
Παραπομπές Θεογονίας
1 Erow:
Ej ¦ron §nto. ¦ron tòn ¦rvta oß AÞoleÝw l¡gousin. O ¦row toè ¦rou tÒ ¦rÄ tòn ¦ron AÞolikÇw. L¡gousi d¢ tò m¢n ¦row ¤pÜ pntvn l¡gesyai, tò d¢ ¦rvw ¤pÜ tÇn AfrodisÛvn· ÷ ¤stin pÛyanon. PÛndarow goèn, KaÜ gr ¤t¡roiw ¥t¡rvn ¦knizen ¦rvw fr¡naw.
Ervw: Pltvn ¤tumologeÝ par tò §lv §lvw, kaÜ trop», ¦rvw. Isvw d¢ ÷ti ¦rrei pw êp' aétoè. H par tò ¥leÝn tòn ¥lñnta. H par tò eàrein, tò desmeÝn, õ sund¡vn ²mw pñyow. H par tò ¤reÝn tw cuxw tÇn ¤rÅntvn toÝw ¤rvm¡noiw, ÷ ¤stin §pesyai· tuflòw gr õ ¤rÇn perÜ tòn ¤rÅmenon. H par tò ¤rrÇsyai, õ Þsxuròw, õ pntvn periginñmenow. H pò toè Arhw rvw kaÜ ¦rvw· Arevw gr muyologeÝtai ußñw. H par tò eàrv, tò l¡gv· lloi gr oß ¤rÇntew. H par tò õrÇ, tò bl¡pv, õ di t°w aÞsyhtik°w õrsevw ¤gginñmenow toÝw nyrÅpoiw pñyow. Erow d¢, par tò ¤rÇ, tò ¤piyumÇ.
Etymologicum Magnum:page 379 line 35 – 51
2 Ο Κύκλωπες αυτοί δεν πρέπει να συγχέονται με τους απάνθρωπους και αγροίκους Κύκλωπες που συναντά ο Οδυσσέας στον Όμηρο. Στον Ησίοδο είναι αυτοί που κατασκευάζουν τον κεραυνό του Ζηνός σε ένδειξη ευγνωμοσύνης που τους απελευθέρωσε από τα Τάρταρα.
Το όνομα του Στερόπη, σημαίνει αστραπή. Το όνομα του Άργη σημαίνει «ο λαμπρός». Το αντίστοιχο επίθετο «ο αργής» χαρακτηρίζει έναν κεραυνό, κατά τον Αριστοτέλη στα Μετεωρολογικά. Άρα, τα ονόματα των τριών Κυκλώπων είναι προσωποιήσεις της βροντής, της αστραπής και του κεραυνού, αντίστοιχα.3 Το όνομα «Κόττος» έχει θρακική καταγωγή, όπως το όνομα της θρακικής θεάς Κότυος ή Κοτυνούς. Το ίδιο όνομα έφεραν πολλοί αρχηγοί των Θρακών.
¦sti KotutÆ Dvrik¯ yeñw, par' ¶n Ènñmastai kaÜ aìth. Scholia in Trocrutus:Anecdote-poem 6 section-verse 40d line 1 – 2
Βριάρεως, το όνομά του σημαίνει «ο δυνατός». Γύγης, το όνομα προέρχεται από το Ωγύγης που σημαίνει τον πανάρχαιο, τον παμπάλαιο.
¤pif¡rei goèn aétÇn t ônñmata. kaÜ Kñtton m¡n fhsin t¯n kinhtik¯n dænamin, par tò koteÝn· Brirevn d¢ tò Þsxurñn· Gæghn t¯n dænamin. oðtoi d¢ l¡gontai ¤knefÛai nemoi· eÞsÜ d¢ rpaktikoÜ pnu. di toèto kaÜ ¥katñgxeirew muyikÇw, di tò õrmhtikòn t°w mxhw. Kñttow, Brirevw kaÜ Gæghw oß treÝw kairoÛ eÞsi· Kñttow ² ôrg¯ toè kaæmatow, ³toi õ yerinñw· Brirevw tò ¦ar, par tò bræein kaÜ aéjnein t fut· Gæghw d¢ õ xeimerinòw kairñw. oîw kaÜ ¥katñgxeiraw kaleÝ di tò pollw ¤nergeÛaw ¦xein. õ d¢ Omhrow tòn Brirevn kaleÝ ¥katñgxeira di' aétò toèto. Scholia in Hesiodum: Scholia in Theogoniam: Verse 148 line 2 – 11
Kñttow te BrireÅw te. ³toi t ¤n xeimÇni pneæmata. Scholia in Hesiodum: Scholia in Theogoniam: verse 712 line 3 – 4
Kñttow, Brirevw kaÜ Gæghw oß treÝw kairoÛ eÞsin· Kñttow ² ôrg¯ toè kaæmatow ³goun õ yerinñw· Brirevw tò ¦ar, par tò bræein kaÜ aëjesyai t fut. Gæghw d¢ õ xeimerinòw kairñw. oîw kaÜ ¥katñgxeiraw kaleÝ di tò pollw ¤nergeÛaw ¦xein.
Chrysippus Phil.: Fragmenta logica et physica Fragment 700 line 3 – 7
H d¢ ßstorÛa lñfon tin oäden AÞgaÛvnow perÜ t¯n AsÛan, ¤j oð phgaÛ tinew ¥katòn napidæousai ³toi pollaÛ, µ aétò toèto ¥katòn kaÜ t ¤keÝ pedÛa lipaÛnousai t¯n toè ¥katñgxeirow muyologÛan par®gagon. fhsÜ gr ² toè Arrianoè ßstorÛa ÷ti Brirevw, G°w kaÜ Oéranoè paÝw, yalattokrat®saw õrmhthrÛÄ ¤xr®sato EéboÛ& t» n®sÄ, kkeÝyen õrmÅmenow katestr¡cato tw Kukldaw· ùw kaÜ AÞgaÛvn Ènñmastai êpò tÇn nyrÅpvn. oðtow d¢ kaÜ aÞtÛan parasxeÝn l¡getai tÒ AÞgaÛÄ pelgei eÞw ¤pvnumÛan. s°ma d¢ aétoè deÛknusyai kat tòn Rundakòn potamòn oé pñrrv yalsshw lñfon tin kaÜ toèton ¤pikaleÝsyai AÞgaÛvnow, kaÜ pò toè lñfou toætou pÛdakaw ¤kdidñnai ¥katòn kaÜ taætaw kaleÝsyai palmaw Brirev.Arrianus Hist., Phil., Flavius: BIYUNIKA Fragmenta 35 line 1 – 15
fhsÜ gr ² toè Arrianoè ßstorÛa, ÷ti Brirevw, g°w kaÜ oéranoè paÝw, yalattokrat®saw õrmhthrÛÄ ¤xr®sato EéboÛ& t» n®sÄ kkeÝyen õrmÅmenow katestr¡cato tw Kukldaw, ùw kaÜ AÞgaÛvn Ènñmastai êpò tÇn nyrÅpvn. oðtow d¢ kaÜ aÞtÛan parasxeÝn l¡getai tÒ AÞgaÛÄ pelgei eÞw ¤pvnumÛan. s°ma d¢ aétoè deÛknusyai kat tòn Rundakòn potamòn oé pñrrv yalsshw lñfon tin kaÜ toèton ¤pikaleÝsyai AÞgaÛvnow kaÜ pò toè lñfou toætou pÛdakaw ¤kdidñnai ¥katòn kaÜ taætaw kaleÝsyai palmaw Brirev. Ist¡on d¢ ÷ti, Ësper ¥katogk¡falon tòn TufÇna õ mèyow, oìtv kaÜ tòn AÞgaÛvna ¥katñgxeiron ¦plase. EUSTAYIOU, PAREKBOLAI EIS THN OMHROU ILIADA volume 1 page 190 line 36 – page 191 line 4
oìtv kaÜ Brirevw kaÜ AÞgaÛvn, tò m¢n yeÝon önoma kat tòn poiht®n, tò d' nyrÅpinon. tò d¢ ÷moion kaÜ ¤pÜ ¥t¡rvn divnumiÇn. EUSTAYIOU, PAREKBOLAI EIS THN OMHROU ILIADAvolume 1 page 550 line 13 – 144 τα μήδεα είναι τα αιδοία, τα γεννητικά όργανα ανδρός και γυναικός.
M®dea: tò aÞdoÝon kaÜ t bouleæmata. Suda: Lexicon, alphabetic letter mu entry 871 line 1
M®dea: EpÜ tÇn aÞdoÛvn, par tò m¡dein kaÜ rxein t°w gen¡sevw· ¤ktsei toè e eÞw h. L¡getai d¢ m®dea kaÜ t bouleæmata. H eéyeÝa, m°dow. Etymologicum magnum, page 582 line 33 – 365 I¡nai, ¤k toè àhmi tò poreæomai· trÛa gr eÞsin. áhmi tò p¡mpv ÷per dasænetai, àhmi tò poreæomai, ¤k toè ¦v tò poreæomai, ÷per kaÜ ciloètai. kaÜ àhmi tò ¤fÛemai, ¤j oð kaÜ ámerow ² ¤piyumÛa. loipòn ¤k toè àhmi tò plhyuntikòn àemen, kaÜ tò par¡mfaton Þ¡nai, Éw tÛyemen tiy¡nai. µ oìtvw ¦stin. àhmi, õ paratatikòw àhn, ² metox¯ ÞeÜw Þ¡ntow, kaÜ tò par¡mfaton Þ¡nai. kaÜ eÞw tò nevw kaÜ nÛa. Etymologicum magnum, page 272 line 24 – 31
Imerow: H ¤piyumÛa, pò toè áhmi, tò proyumoèmai, ¤j oð kaÜ tò áeto gr bal¡ein. õ gr poyÇn áetai ¤pÜ tò poyoæmenon· pò toè áesyai goèn kaÜ poyeÝn gÛnetai ámerow· diaf¡rei d¢ ¦rvtow. Dvr DvrikÇw d¢ t nyh l¡getai ámera, ¤peÜ ¤n tÒ ¦ari t nyh fæetai, ÷te kaÜ t ¤rvtik yermñter ¤sti. Toætou xrin kaÜ õ AlkmaÝow Zefærou kaÜ Iridow tòn Ervt fhsi. Lækioi d¢ ¤arinoçw yeoçw AfrodÛthn kaÜ Ervta kaÜ tw Næmfaw fasÛ. KaÜ ßmerñeiw ßmerñentow. KaÜ ßmerñenta ¦rga gmoio. ¤p¡rasta kaÜ yaumast, kaÜ ßmertòw, õ ¤piyumhtñw.
ImeÛrv: Tò ¤piyumÇ. Apò toè ámerow pot ó g svpoè pò toè ó trÛtou prosÅpou ntvnumÛaw oåon ¤gÆ d#ók sç ó· pò oïn toè ó kaÜ toè m¡row gÛnetai ámerow, oåon ¤keÛnou m¡rouw toè poyoum¡nou. O gr ¤piyumÇn ¤keÛnou m¡row gÛnetai, tout¡sti toè ¤piyumoum¡nou. Iemai ámerow ßm¡rv kaÜ ßmeÛrv. Etymologicum magnum, page 470 line 259 – 2806 ο Τιτήν, του Τιτήνος. Ηλιακοί Θεοί. Βρισκόμενοι κάτω από τον Τάρταρο. Δηλαδή χθόνιοι θεοί. yeoçw d' ônñmhnen �pantaw toçw êpotartarÛouw o‰ Tit°new kal¡ontai. Όμηρος, Ιλιάς, βιβλίο 14 γραμμή 278
7 Μόρος. Είναι το πεπρωμένο του θανάτου.
8 Κήρα. Θανατηφόρος μοίρα. par t¯n K°ra, ù shmaÛnei t¯n yanathfñran MoÝran· Etymologicum magnum, page 292 line 50
9 Μώμος. Θεός του ψόγου και της κατάκρισης. Ο φθόνος.
10 Οϊζύς. Αθλιότητα.
ôizæn] sunÛzhsiw. ôizæn] talaipvrÛan. Scholia in Aeschylum scholia recentiora Demetrii Triclinii scholion 756c line 1 – 756d line 1
ôózçn· talaipvrÛan Lexica in Opera Gregorii Nazianzeni. Lexicon in carmina Grego:alphabetic letter omicron line 1211 Μοίρες. Θεές του πεπρωμένου. Κλωθώ, Λάχεσις και Άτροπος. Ο Ησίοδος τις αναφέρει (218) σαν κόρες της Νυχτός
kaÜ MoÛraw kaÜ K°raw ¤geÛnato nhleopoÛnouw, KlvyÅ te LxesÛn te kaÜ Atropon, aá te brotoÝsi geinom¡noisi didoèsin ¦xein gayñn te kakñn te,
και (903) σαν κόρες του Διός και της Θέμιδος.
deæteron ±ggeto lipar¯n Y¡min, ¶ t¡ken Vraw, EénomÛhn te DÛkhn te kaÜ EÞr®nhn teyaluÝan, aá t' ¦rg' Èreæousi kataynhtoÝsi brotoÝsi, MoÛraw y', Ãw pleÛsthn tim¯n pñre mhtÛeta Zeæw, KlvyÅ te LxesÛn te kaÜ Atropon, aá te didoèsi ynhtoÝw nyrÅpoisin ¦xein gayñn te kakñn te.12 Η Νέμεσις είναι θεότητα που τιμωρεί κάθε υπερβολή και προσπάθεια διατάραξης της τάξης του κόσμου.
13 G¡raw: H tim®· par tò g°raw· aÞdoèw gr jioi kaÜ tim°w oß g¡rontew. H par tò ¤rÇ, tò ¤piyumÇ, ¦raw kaÜ g¡raw, oð pw ¤r�. T g¡ra, ÷ ¤sti tw timw. Apò toætou t g¡raa, IvnikÇw· kaÜ kat sugkop¯n, g¡ra. Etymologicum magnum, page 227 line 15 – 18
G°raw· par tò g¡raw, ù shmaÛnei t¯n tim®n· oß d¢ par tò eÞw g°n ¦rrein di tò ¤ggçw eänai yantou· µ õ eÞw g°n õrÇn kaÜ bl¡pvn. Etymologicum Gudianum: alphabetic entry gamma page 310 line 23 – 2414 Eriw: ShmaÛnei dæo· par tò eàrv, tò l¡gv, ² di lñgou filoneikÛa· µ par tò Arhw, ¦riw, Éw bllv b¡low, kaÜ slow s¡law, tò eikÛnhton pèr.
H ¤k toè ¤rÛzv, tò filoneikÇ, ¤rÛsv, ¦riw. T¯n svmatoeid° kaÜ polemik¯n yeñn· Éw tò, Zeçw d' Erida proýalle yow ¤pÜ n°aw AxaiÇn· kaÜ, Eriw moton memauÝa.
ShmaÛnei kaÜ t¯n filoneikÛan, Éw tò, Vw ¦riw ¦k te yeÇn ¦k t' nyrÅpvn pñloito·
kaÜ, AÞeÜ gr toi ¦riw te fÛlh, pñlemoÛ te mxai te. Etymologicum magnum, page 374 line 41 – 50
Eriw gr õ z°low l¡getai, ÷per ¤stÜn ² gay¯ ¦riw· ll kaÜ õ fyñnow, kaÜ ² kakÛsth ¦riw, kaÜ aßmoxar®w. Scholia in Hesiodum. Scholion sch page-verse 11bis line 4 – 615 L®yhn te: pollkiw gr ¦ridow prñw tina ginom¡nhw ¤pilanyanñmeya kaÜ tÇn proshkñntvn. Scholia in Hesiodum: Scholia in Theogoniam/ verse 227 line 1 – 2
16 ndroktasÛaw H 237· ¤k toè ktÇ, tò foneæv, pargvgon kt°mi, õ m¡llvn kt®sv ¦kthka ¦ktamai ¦ktasai ktsiw ktasÛa, kaÜ met t°w ndrñw genik°w ndroktasÛa. Etymologicum Symeonis: volume 1 page 40 line 19 – 21
17 NeÛkea. FiloneikÛεaw, peilw. Scholia in Homerum: book of Illiad 9 verse 448 line 1
NeÛkea: kakologÛaw, ôneÛdh. Scholia in Hesiodum: Scholia in Theogoniam/ verse 229a line 1
neÛkea· filoneikÛa, ¦xyra. Hesychius Lexicongr.: alphabetic letter nu entry 221 line 118 AmfillogÛaw: ntilogÛaw, mfisbht®seiw. Scholia in Hesiodum: Scholia in Theogoniam/ verse 229b line 1
19 DusnomÛhn. parbasin nñmvn, paranomÛan. Scholia in Hesiodum: in Theogoniam/ verse 230 line 1
20 Άτη, η θεά που στέλνει τις συμφορές. Αι Λιταί έρχονται αργότερα για να θεραπεύσουν ότι έστειλε η Άτη. Σημαίνει όλεθρος, συμφορά. Σύγχυση που επιβάλλεται από τους θεούς σαν τιμωρία.
21 Νηρεύς. Ο Νηρέας είναι ο πατέρας των Νηρηίδων, χαρακτηριζόμενος συχνά σαν γέροντας. Είναι ένας θαλάσσιος δαίμονας που έπαιρνε μορφές διαφόρων ζώων και υλικών στοιχείων, καθώς είχε ακόμα μαντικές ικανότητες. Άλλοι γνωστοί είναι ο Πρωτεύς, ο Γλαύκος, ο Φόρκος ή Φόρκυς κλπ.
22 Φόρκυς. Θαλάσσιος θεός. Στη Γλώσσα της Θεογονίας, δίνεται το σχόλιο: Yaæmanta. tò ¤n t» yalssú ymbow. KhtÅ. kaÜ tò byow tò pltow kaÜ tò byow. Scholia in Hesiodum: Glossae in theogoniam,verse 238 line 1 – 2
t¯n pò tÇn pelagÇn ginom¡nhn nayumÛasin kaÜ tò pl°yow tÇn êdtvn, par tò yaèma par¡xein. Fñrkuna d¢ t¯n periforn tÇn êdtvn kaleÝ ¤ntaèya· ¦xei gr öcin mñnhn kal¯n tÇn êdtvn t°w yalsshw ² fæsiw. di tò teÛnesyai ¦jv eÞw g°n. GaÛú d¢ misgñmenow, di tò eàsv t°w g°w êpeisdæesyai. µ Fñrkuna tò bÛaion toè pñntou· Scholia in Hesiodum: Glossae in theogoniam, verse 237 line 1 – 6
237. ¤g¡nnhse d¢ kaÜ tòn Yaæmanta, ³toi aétw tw nayumiseiw par tò yam gÛgnesyai. ¤g¡nnhse d¢ kaÜ tòn aéydh Fñrkuna, aét¯n dhlonñti t¯n kumatÅdh forn. diò kaÜ tò g®nora pros¡yhken. ¤g¡nnhse d¢ toèton, misgñmenow t» g», kaÜ gr toè ìdatow t¯n g°n pl®ttontow kaÜ ntiplhttom¡nou sumbaÛnei toiaèta gÛnesyai.
238. kaÜ KhtÅ. kaÜ di toætou paremfaÛnei tò byow aétoè.
239. EéribÛhn te. t¯n dænamin toè ìdatow t¯n katapñnhton. Anonymi Exegesis in Hesiodi Theogoniam: page 386 line 14 – 24
Η Κητώ με το Φόρκυνα έκανε τελευταίο ένα φίδι δεινό, που στα βάθη της σκοτεινής γης, στα μακρινά πέρατα, φυλάει τα ολόχρυσα μήλα. Το φίδι ονομάζεται Λάδων και θανατώνεται από τον Ηρακλή.23 DvrÛw: Onoma yew· di t¯n genom¡nhn dvren toÝw nyrÅpoiw. Etymologicum magnum, page 293 line 34 – 35
Τις Νύμφες Νηρηίδες, ο Ησίοδος τις ονομάζει στο έργο του:
Nhr°ow d' ¤g¡nonto meg®rita t¡kna yevn pñntÄ ¤n trug¡tÄ kaÜ DvrÛdow ±ukñmoio, koærhw VkeanoÝo tel®entow potamoÝo, PrvyÅ t' Eékrnth te SaÅ t' AmfitrÛth te EédÅrh te Y¡tiw te Gal®nh te Glaækh te, Kumoyñh SpeiÅ te yo¯ YalÛh t' ¤rñessa Pasiy¡h t' EratÅ te kaÜ EénÛkh =odñphxuw kaÜ MelÛth xarÛessa kaÜ Eélim¡nh kaÜ Agau¯ DvtÅ te PrvtÅ te F¡rous te Dunam¡nh te NhsaÛh te kaÜ AktaÛh kaÜ Prvtom¡deia, DvrÜw kaÜ Panñph kaÜ eéeid¯w Galteia Ippoyñh t' ¤rñessa kaÜ Ipponñh =odñphxuw Kumodñkh y', ¶ kæmat' ¤n ±eroeid¡i pñntÄ pnoiw te za¡vn n¡mvn sçn Kumatol®gú =eÝa prhänei kaÜ ¤usfærÄ AmfitrÛtú, KumÅ t' Hiñnh te ¤ust¡fanñw y' Alim®dh Glaukonñmh te filommeid¯w kaÜ Pontopñreia Leiagñrh te kaÜ Eéagñrh kaÜ Laom¡deia Poulunñh te kaÜ Aétonñh kaÜ Lusinassa Eérnh te fu¯n ¤rat¯ kaÜ eädow mvmow kaÜ Camyh xarÛessa d¡maw dÛh te MenÛpph NhsÅ t' Eépñmph te YemistÅ te Pronñh te Nhmert®w y', ¶ patròw ¦xei nñon yantoio. aðtai m¢n Nhr°ow mæmonow ¤jeg¡nonto koèrai pent®konta, mæmona ¦rg' eÞduÝai· Ησίοδος: Θεογονία, γραμμή 240 – 264
Τις θεωρεί ποτάμιες, μερικές είναι αρκετά γνωστές θεές, όπως η Θέμις, η Αμφιτρίτη. Άλλες αντιστοιχούν σε τοπικές λατρευόμενες θεότητες. Πολλές έχουν τις ιδιότητες της θάλασσας, άλλες δεν συσχετίζονται, αλλά όλες έχουν την ομορφιά και τη γενναιοδωρία ή είναι Νημερτής, δηλαδή μοιάζουν με τον πατέρα τους.24 Vkeanòw, ο γυιός του Ουρανού και της Γαίας, ως λέγει ο Ησίοδος, τον οποίο ο Όμηρος ονομάζει Μεγάλο Ποταμό [Vkeanòw, potamñw], που οποίος κυκλώνει τη γη και γυρνά ξανά στον εαυτό του [cñrroow]. Σε μετέπειτα χρόνους, ο Ωκεανός έδωσε αυτή τη θέση στην έννοια «θάλασσα» [ylassa, pñntow]. Είναι ο πατέρας όλων των Ωκεανίδων και η πηγή όλων των υδατίνων ρευμάτων.
Vkeanòw, par tò Èkçw kaÜ tò næv, õ tax¡vw f¡rvn, µ par tò Èk¡vw naÛein, ÷ ¤sti poreæesyai taxæ· shmaÛnei kay' Omhron, potamòn ¦jvyen peri¡xonta kuklot¡rvw ÷lon tòn kñsmon. Vkeanòw, par tò Èk¡vw næein kæklÄ. Etymologicum Gudianum: alphabetic entry omega page 577 line 44 – 4825 Ίρις. Αγγελιαφόρος του Ζηνός. Η σύνδεσή της με το ουράνιο τόξο εξηγεί το λόγο για τον οποίο έχει πατέρα τον Θαύμαντα, το θαυμαστό σημάδι, και μητέρα την Ηλέκτρα, τη λαμπερή. Η γρηγοράδα της από την άλλη, την συνδέει με τις Άρπυιες και την κάνει αδελφή τους. Το όνομά της ετυμολογικά προέρχεται από το Eàrein ήτοι, eÞw tò Ervw kaÜ Iriw kaÜ Irñw Etymologicum Gudianum: alphabetic entry epsilon page 426 line 6. Ακόμα στο Etymologicum Magnum, στη σελίδα 475 στις γραμμές 37 ως 45, διαβάζομε, «Iriw. ShmaÛnei t¯n ggelon tÇn yeÇn· kaÜ gÛnetai par tò eàrein kaÜ l¡gein t m¡llonta· shmaÛnei kaÜ t¯n nefelÅdh zÅnhn, tò tñjon tò ¤n tÒ oéranÒ fainñmenon· kaÜ aétò pò toè eàrv· par tò shmaÛnein kaÜ prol¡gein tò m¡llon ¦sesyai, xeimÇna µ eédÛan. H par tò threÝn kaÜ kineÝn tòn ömbron. ShmaÛnei kaÜ potamòn, Éw par ApollvnÛÄ, potamòn gxÛroon Irin. ShmaÛnei kaÜ t¯n filosofÛan, kaÜ ¦rin, kaÜ f®mhn.» Ο Ορίων στις Ετυμολογίες του στη σελίδα 77, στις γραμμές 9 και 10, ορίζει: «Iriw. ² yeñw· par tò eàrein kaÜ l¡gein· ggelow gr ² yeñw.»
26 Άρπυιες. Άνεμοι. Το όνομα προέρχεται από το ρήμα «άρπω», ήτοι αρπάζω. Ο Απολλόδωρος τις αποκαλεί φτερωτές θεές. Διευκρινίζει στο κεφάλαιο 1 ενότητα 122, ότι στα Αργοναυτικά τις καταδίωξαν. «divkom¡nvn d¢ tÇn rpuiÇn ² m¢n kat Pelopñnnhson eÞw tòn TÛgrhn potamòn ¤mpÛptei, ùw nèn p' ¤keÛnhw Arpuw kaleÝtai· taæthn d¢ oß m¢n Nikoyñhn oß d¢ Aellñpoun kaloèsin. ² d¢ ¥t¡ra kaloum¡nh Vkup¡th, Éw d¢ ¦nioi Vkuyñh HsÛodow d¢ l¡gei aét¯n Vkupñdhn, aìth kat t¯n PropontÛda feægousa m¡xriw Exindvn ·lye n®svn, a‰ nèn p' ¤keÛnhw Strofdew kaloèntai·»
Στα Σχόλια στον Όμηρο, βρίσκομε πως υπάρχει και άλλη μία Άρπυια. «Arpuia. Arpuiai, ³toi n¡mou eädow, par tò rpzein· µ daÛmonew rpaktikaÜ, Ïn t ônñmata, AellÆ, Vkup¡th, Podrgh. Tin¢w d¡ fasin, Arpuia Podrgh, án' Â önoma forbdow leukoçw pñdaw ¤xoæshw.» Scholia in Homerum: Scholia in Iliadem, book 16 verse 150 1 – 6
Στο έργο «Anonymi Exegesis in Hseiodi Theogoniam», στη σελίδα 388 στις γραμμές 18 ως 23, δίνεται η πληροφορία πως η Ίρις, είναι το τόξο, είναι η Γρήγορη για την ταχύτητα στο να δημιουργηθεί και να διαλυθεί. Ακόμα, πως γέννησε τους ανέμους, διότι οι άνεμοι γίνονται από ξηρές αναθυμιάσεις. Η Αελλώ, δίνεται σαν προσάρτηση σε ανέμους, που δεν είναι πάντα ευμενής, αλλά και καταιγίδες πολλές φέρνει. Η Ωκυπέτη φέρνει γρήγορους ανέμους. [¤g¡nnhse t¯n Irin, tò tñjon, t¯n ÈkeÛan di tò tax¡vw kaÜ gÛnesyai kaÜ læesyai. ¤g¡nnhse d¢ kaÜ toçw n¡mouw pò gr jhrÇn nayumisevn oß nemoi gÛnontai· AellÅ, ¤pÛyeton tÇn n¡mvn oé pntote gr ßlaròw ¤pigÛnetai nemow, ll kaÜ kataigÛdew pollaÛ· Vkup¡th di tò taxç tÇn n¡mvn. ]27 Αι Γραίαι. Ονομάστηκαν έτσι γιατί γεννήθηκαν με άσπρα μαλλιά και όχι γιατί είχαν γεράσει. Σε αγγειογραφίες παριστάνονται νέες και όμορφες. Υπήρχε και μια τρίτη Γραία, η Δεινώ. Είχαν από κοινού ένα δόντι και ένα μάτι που τα χρησιμοποιούσαν με τη σειρά. Η Πεμφρηδώ ήταν η θεά της θαλάσσιας πομπής, της διάσωσης και του ναυαγίου. Η Ενυώ, η θεά του πολέμου, σύντροφος του Άρη.
PefrhdÅ: t¯n ¤nalÛan pomp®n, tòn ploèn. ¤peÜ oïn ¤n tÒ pleÝn ¦ni kaÜ svy°nai kaÜ nauag°sai, t¯n m¢n PefrhdÆ eäpen eëpeplon, t¯n d¢ EnuÆ krokñpeplon Éw ¤pÜ kakÒ. kaÜ õ m¢n HsÛodow EnuÆ mÛan tÇn ForkÛdvn l¡gei, Omhrow d¢ polemik®n tina yeñn. Scholia in Hesiodum, Theogoniam. Verse 273 line 1 – 5
Ονομάζονται ακόμη Φορκίδες, από το όνομα του πατέρα τους.
H d¢ EnuÆ daimñniñn ti plttetai mximon, pò toè ¦nv ¤næv tò foneæv, ³, Éw kaÜ proeÛrhtai, pò toè ¤naæein tò fvneÝn, f' oð kaÜ #t® õ pñlemow l¡getai kaÜ õ Enuliow pargetai. EUSTAYIOU, PAREKBOLAI EIS THN OMHROU ILIADA volume 2 page 82 line 8 – 10
Enuliow. par t¯n EnuÅ, prostthn daÛmona toè pol¡mou. kthtikÒ tæpÄ EnuÆ ¤næóow, kaÜ plin prowiñntow toè a kaÜ l, ¤nuliow.VRIVNOS YHBAIOU GRAMMATIKOU KAISAREIAS, PERI ETUMOLOGIVN letter epsilon page 62 line 18 – 20
O d¢ Ermoè kaÜ Ayhnw prokayhgoum¡nvn ¤pÜ tw Fñrkou paragÛnetai yugat¡raw, EnuÆ, PemfrhdÆ kaÜ DeinÅ. Hsan d¢ aðtai graÝai ¤k genet°w, §na te ôfyalmòn aß treÝw kaÜ §na ôdñnta eäxon, kaÜ taèta par m¡row ll®laiw ³meibon.
ZHNOBIOU EPITOMH EK TVN TARRAIOU KAI DIDUMOU PAROIMIVN SUNTEYEISA KATA STOIXEION. Centuria 1 section 41 line 22 – 27
kaÜ aß m¢n ForkÛdew ·san treÝw, ² EnuÆ, ² PefrhdÆ kaÜ ² DeinÅ· �w kaÜ kuknomñrfouw fhsÜn, µ di tò eänai aétw leukw, µ di tò ¦xein trax®louw makroçw, µ di tò ¦xein eädow kæknou. ·san d¢ kaÜ monñdontew· eäxon d¢ kaÜ aß treÝw ôfyalmòn §na, kaÜ ¥t¡ra par' ¥t¡raw lambnousa tòn ôfyalmòn ÷te ³yelen ¦blepe kaÜ plin pedÛdou t» ¥t¡r&. Scholia in Aeschylum. 793 line 5 – 1028 Αι Γοργόνες. Σθεννώ, Ευρυάλη, Μέδουσα
eäxon d¢ kaÜ aðtai §na ôfyalmòn, Ësper kaÜ aß ForkÛdew. ·san d¢ ptervtaÜ kaÜ trÛxaw drkontow ¦xousai, �w eà tiw eäden nyrvpow, eéyçw ¤teleæta· eäxon d¢ kaÜ suÇn meglvn ôdñntaw, xeÝraw xalkw kaÜ pt¡rugaw aåw ¤p¡tonto. Scholia in Aeschylum. 793 line 11 – 14
Gorgoæw y', a‰ naÛousi: Gorgoçw eäpen pò eéyeÛaw t°w GorgÅ. l¡gei d¢ tòn fñbon t°w phnoèw kaÜ pleæstou yalsshw, tout¡sti tòn fan° ploèn. SyenÅ, di tò dænasyai polloÝw kaÜ deinoÝw peribllein kakoÝw toçw ¤keÝ paragenom¡nouw. Eérulhn d¢ tòn ¤k toè pltouw t°w yalsshw fñbon. M¡dousan d¢ t¯n nadidom¡nhn nv dænamin tÇn êdtvn. parel¡jato d¢ kaÜ suneg¡neto t» mi� aétÇn õ KuanoxaÛthw ¤n malakÒ leimÇni, tÒ toè ¦arow dhlonñti kairÒ, di t¯n ²suxÛan· ÷te gr t nyh, tñte kaÜ ²suxÛa. …………
SyenÅ t' Eérulh te: tò dunatòn kaÜ katmhkew p¡lagñw fhsi, M¡dousan d¢ t¯n leptotthn oésÛan. Pers¡a d¢ tòn ´lion kaleÝ par tò perissÇw seæein, tout¡stin õrmn· kaÛ fhsin ÷ti õ ´liow kinoæmenow t» oéranÛ& for� t¯n m¢n SyenÆ kaÜ t¯n Eéruleian, ³goun tò dunatòn kaÜ katmhkew p¡lagow t°w yalsshw, oék naireÝ, ³goun oék nimtai· t¯n d¢ M¡dousan Éw ynht¯n naireÝ, ³goun tò basilikÅtaton kaÜ leptòn t» kin®sei t» ¥autoè nimtai.
………M¡dousa õ pròw kairòn fñbow kaÜ ² frontÛw, µ ² nadidom¡nh nv dænamiw tÇn kumtvn. Perseçw d¢ õ ´liow õ pròw ¥autòn §lkvn t¯n Þkmda, Éw pot¡mnvn aét®n. Scholia in Hesiodum, Theogoniam. Verse 274 line 1 – verse 276 line 14
gr gÛnetai aàtiow kataigÛdvn. ¤g¡nnhse kaÜ tw Gorgñnaw p¡ran toè kleitoè Vkeanoè, ³goun toè ìdatow. Gorgñnaw d¢ tw nayumiseiw fhsÛn, àsvw di tò gorgòn toætvn. ¤sxati» pròw nuktñw, ³goun aégazoæshw ²m¡raw. tò ¦sxaton gr t°w nuktòw ² aég® ¤stin, ÷pou ¤n tÒ ¤sxtÄ t°w nuktñw eÞsin aß EsperÛdew, ³goun aß t°w nuktòw Ïrai, Éw pro¡fhmen. aß ligæfvnoi. eàvye gr kat taæthn toçw n¡mouw ôj¡vw pvw kaÜ ±remaÛvw prospn¡ein. ¤pitÛyhsi d¢ kaÜ taÝw nayumisesin ônñmata. kaÜ tÇn m¢n potamÛvn êdtvn SyenÆ ônomzei di tò Þsxuròn kaÜ yreptikñn, Eérulhn d¢ pò toè eérç toè lñw, M¡dousan t¯n t°w g°w nayumÛasin, ¸ tini medñmeya kaÜ frontÛzomen. poÛa d¢ M¡dousa; ² xalep payoèsa di tò m¯ pntote tw ¤k t°w g°w nateleÝsyai nayumiseiw, ¤pileicshw t°w ¤n aét» êgrñthtow. 277. ² m¢n ¦hn ynht®. ³goun oé pntote ² t°w g°w nayumÛasiw gÛnetai, aß d¢ dæo, aß tÇn limnaÛvn êdtvn kaÜ tÇn yalassÛvn, ynatoi pntote gÛnontai. Anonymi Exegesis in Hesiodi Theogoniam, page 389 line 3 – 20
Gorgoæw y', a‰ naÛousi: Gorgoçw eäpen pò eéyeÛaw t°w GorgÅ. l¡gei d¢ tòn fñbon t°w phnoèw kaÜ pleæstou yalsshw, tout¡sti tòn fan° ploèn. SyenÅ, di tò dænasyai polloÝw kaÜ deinoÝw peribllein kakoÝw toçw ¤keÝ paragenom¡nouw. Eérulhn d¢ tòn ¤k toè pltouw t°w yalsshw fñbon. M¡dousan d¢ t¯n nadidom¡nhn nv dænamin tÇn êdtvn. scholia in Hesiodum, verse 274 line 1 – 6
mñnh d¢ ·n ynht¯ M¡dousa· Apollodorus: chapter 2 section 40 line 129 Exidna· par tò ¦xiw, ù shmaÛnei tòn öfin· µ par tò ¦xv kaÜ tò Þñw gÛnetai ¦xia kaÜ pleonasmÒ tÇn sumfÅnvn gÛnetai ¦xidna, ² ¤n aêt» tòn Þòn ¦xousa. Etymologicum Gudianum: alphabetic entry epsilon page 574 line 5 – 7
295. ¶ d' ¦tek' llo p¡lvron. aìth ² KhtÆ ¤g¡nnhse t¯n Exidnan, aétw dhlad¯ tw tmÛdaw tw ¤k t°w yalsshw nagom¡naw, �w oéd¢n ¤oikuÛaw, oëte yeoÝw oëte nyrÅpoiw fhsÛ, di tò m®te m¡nein ¤pÜ toè aétoè, ll tax¡vw kat¡rxesyai kaÜ di tò yreptikòn ²mÇn eänai. ¤g¡nnhse d¢ taæthn ¤n tÒ glafurÒ sphlaÛÄ, ³toi tÒ oéranÒ. glafuròn gr kurÛvw tò geglumm¡non l¡getai. toioètow d¡ ¤sti kaÜ õ oéranñw. –´misu m¢n næmfhn, di tò yreptikòn taæthn fhsÜ næmfhn. –´misu d' aïte öfin, di t¯n sfodrn najin tÇn tmÛdvn, oåow kaÜ õ öfiw ¤stÛn, µ di tò katarr¡ein toçw potamoçw Ësper tòn öfin. poikÛlon d¢ di t¯n tÇn êdtvn diaforn. Anonymi Exegesis in Hesiodi Theogoniam, page 393 line 13 – 2530 Τυφάων. Τυφάων, του Τυφόνος. Ποιητική έκφραση του ονόματος Τυφών. Γιος του Τυφωέα, πατέρας των ανέμων. Ο Τυφωεύς Τυφώς, -ώ είναι Γίγαντας, γιος της Γαίας και του Ταρτάρου. Λέγεται ακόμα και Τυφώς από του «τύφω» που σημαίνει «καίω».
Afyow· yeòw par' AÞguptÛoiw, Ësper ² Isiw kaÜ õ TufÇn.31 t» d¢ Tufona. ¤nteèyen oék¡ti perÜ Ïn ¦lege diej¡rxetai, ll perÜ t kay' ²mw diatrÛbh, kaÛ fhsin, ÷ti t» ExÛdnú, ³goun t» tÇn karpÇn fyñnÄ polaæsei, sunelyÆn õ TufÅn, ³toi ² yermñthw toè ¦rvtow, ² ¤n ²mÝn oïsa, ¤tumologoum¡nou toè ônñmatow pò toè tæfv tò kaÛv, ¤g¡nnhse prÇton m¢n tòn Oryon, ³goun aét¯n t¯n kÛnhsin t¯n eÞw t pyh, ùn õ sofÅtatow Omhrow ôrñyunsin l¡gei, met taèta genn� kaÜ tòn K¡rberon, ³toi t¯n kkvsin kaÜ tò brow toè k¡arow, ³goun t°w cux°w. AÛdev kæna. par tò skñton ¤mpoieÝn t» cux». penthkontak¡falon. pollw gr rxw k¡kthtai. 313. tò trÛton Udrhn. met taèta t¯n ìdran ¤g¡nnhsen, aétòn dhlad¯ tòn êdaròn kaÜ ¦kluton bÛon tòn kak poioènta, ùn ¤jeyr¡cato ² Hra, ³toi õ ¦rvw õ eÜ maxñmenow toÝw ¤rÇsi kl¡ouw brotoÝw. ntÛkeitai gr õ semnòw bÛow tÒ êdarÒ kaÜ ¤klætÄ. aét¯n m¡n, toèton tòn ¦kluton bÛon, ¦kteinen, ³goun ¤nÛkhsen õ Hrakl°w, õ semnòw dhlad¯ kaÜ kl¡ouw ¤rÇn nyrvpow, õ ußòw toè Diñw, õ koufizñmenow tÒ DiÛ, ³toi tÒ noý. ¤nÛkhse d¢ taæthn sçn tÒ IolÄ, ³goun sçn Þñthti kaÜ boul», boulaÝw t°w Ayhnw ³goun t°w fron®sevw. sumbaÛnei gr pollkiw tinw tÇn katapesñntvn nÛstasyai kaÜ m¯ eÜ niksyai êpò t°w =&yumÛaw. 319. ¶ d¢ XÛmairan ¦teken. ¤g¡nnhse d¢ kaÜ t¯n XÛmairan, aét¯n dhlad¯ t¯n naÛdeian, t¯n pèr pn¡ousan ² gr naÛdeia puròw drastikvt¡ra ¤stÛn, ¸w ximaÛraw, ³goun naideÛaw treÝw ·san kefalaÛ, mÛa drkontow, mÛa l¡ontow, ¥t¡ra ximaÛraw. di toè eÞpeÝn treÝw eänai kefalw aét°w ¤d®lvse t¯n pammig° polupl®yeian tÇn kakÇn, t¯n ¤pisumbaÛnousan tÒ bÛÄ tÒ toioætÄ. di m¢n gr toè eÞpeÝn l¡ontow tò pròw ù �n boæloito eékÛnhton êposhmaÛnei toioèton gr kaÜ tò yhrÛon eékinhtñtaton p¡fuke kaÜ tò yermòn pròw t pyh, oåon kaÜ tò zÇñn ¤sti, kaÜ tò Þsxuròn kaÜ lla toiaèta, di d¢ toè drkontow eÞpeÝn tò m¯ dænasyai tòn neneukñta pròw t pyh ÷lvw naneæein pot¡, ll ktv kexhn¡nai perÜ t¯n g°n toioèton d¢ kaÜ tò zÇon toètñ ¤sti, kaÜ ll' tta difora, � di t¯n polupl®yeian t¡vw nèn paresomen. Anonymi Exegesis in Hesiodi Theogoniam, page 392 line 7 – page 393 line 2
32 FÝk' ôlo®n: t¯n SfÛgga l¡gei. aìth d¡ ¤sti yugthr XimaÛraw kaÜ TufÇnow. p' aét°w ¤kl®yh kaÜ tò FÛkion, ¦nya di¡tribe. FÝka d¢ aét¯n oß BoivtoÜ ¦legon. Scholia in Hesiodum, verse 326 line 1 – 2
33 Οι ποταμοί είναι 3000, εκ των οποίων οι 25 είναι οι πιο σημαντικοί:
NeÝlñn t': ¤k toætou faÛnetai HsÛodow Om®rou neÅterow· kaÜ gr Omhrow d 477, 581; j 258; r 427 Aàgupton kaleÝ tòn NeÝlon. Alfeiòw d¢ potamòw Peloponn®sou ¤n Hlidi· kat¡rxetai d¢ pò AsÛaw, kÅmhw Arkadik°w. Hridanòw d¢ potamòw KeltÇn· StrumÆn potamòw Yr�khw· MaÛandrow potamòw LudÛaw µ KarÛaw· Istrow potamòw SkuyÛaw· Fsiw potamòw Kñlxvn· R°sow potamòw TroÛaw· AxelÒow AkarnanÛaw µ AÞtvlÛaw· N¡ssow Yr�khw· Rñdiow TroÛaw· Alikmvn MakedonÛaw· Eptporow kaÜ Gr®nikow kaÜ Aàshpow kaÜ Simoèw TroÛaw· Phneiòw YettalÛaw· Ermow LudÛaw· Kókow MusÛaw· Saggriow FrugÛaw t°w nv· Ldvn ArkadÛaw· Pary¡niow PaflagonÛaw· Eëhnow AÞtvlÛaw· Ardhskow SkuyÛaw· Skmandrow TroÛaw. õmoè potamoÜ eàkosi p¡nte. õ d¢ ¤n SmÄ Pary¡niow kaÜ Imbrasow kaleÝtai. Imbrasow d¢ êpò KarÇn Erm°w l¡getai. Scholia in Hesiodum: Scholia in theogooniam, verse 338, line 1 – 1434 Κούραι σημαίνει παρθένες θυγατέρες. Είναι οι Ωκεανίδες Νύμφες. Οι πρεσβύτερες, άρα και οι πιο τιμημένες ήταν: Πειθώ, Αδμήτη, Ιάνθη, Ηλέκτρη, Δωρίς, Πρυμνώ, Ουρανίη, Ιππω, Κλυμένη, Ρόδεια, Καλλιρόη, Ζευξώ, Κλυτίη, Ιδυία, Πασιθόη, Πληξαύρη, Γαλαξαύρη, Διώνη, Μηλόβοσις, Θόη, Πολυδώρη, Κερκηίς, Πλουτώ, Περσηίς, Ιάνειρα, Ακάστη, Ξάνθη, Πετραίη, Μενεσθώ, Ευρώπη, Μήτις, Ευρυνόμη, Τελεστώ, Χρυσηίς, Ασίη, Καλυψώ, Ευδώρη, Τύχη, Αμφιρώ και Στυξ.
PeiyÅ t' Adm®th te. t ônñmata tÇn phgÇn tinew ¤j n¡mvn ¤pexeÛrhsan ¤tumolog°sai taèta. oék §xei d¢ toèto lñgon, ll mllon ¤k tÇn ¤pisumbainñntvn toÝw ìdasin ¤tumologhyeÝen n. ² PeiyÆ pò toè poyÇ, tò gr ìdvr riston kaÜ poyoæmenon psin, Éw §fh PÛndarow· riston m¢n ìdvr. µ pò toè m¯ peÛyesyaÛ tini, sxeton gr tò ìdvr ¤stÛn. Adm®th di tò Þsxurñn, Inyh di tò tÇn êdtvn eéfrantikñn, Hl¡ktra di tò kayar kaÜ dÛkhn ±l¡ktrou faein tugxnein t ìdata, DvrÜw di t ¤k tÇn êdtvn ginñmena dÇra toÝw pl¡ousi, PrumnÆ di tò pròw t» præmnú öntow n¡mou pl¡ein toçw naætaw, OéranÛh di tò ¤k tÇn oéranÇn t ìdata katgesyai, IppÆ di tò taxæ taxçw gr õ áppow ¤stÛ, Klum¡nh di tòn poteloæmenon ·xon ¤k tÇn êdtvn, Rñdeia di tò t =ñda aëjein, µ pò toè =¡v, Kallirrñh pò toè kalÇw =¡ein, ZeujÆ di tò met tò toè ìdatow ¤mforhy°nai tò êpozægion zeægnusyai, KlutÛh d¢ di tò ¦ndojon, EÞduÝa di tò xr°n eänai toçw pl¡ontaw ¤pist®monaw pntvn, Pasiyñh di tò pantaxoè y¡ein, Plhjaærh di tò pl®ttesyai êpò tÇn n¡mvn, Galajaærh di tò êpò tÇn n¡mvn leukaÛnesyai kaÜ oåon ¤kgalaktoèsyai, EratÆ di tò ¤piyumhtikñn, DiÅnh di t¯n ¤k tÇn êdtvn Èf¡leian, Mhlñbosiw di tò yreptikòn tÇn probtvn eänai tò ìdvr, Yñh di tò taxæ, PoludÅrh di tò poll dvr®mata ¦xein toçw naætaw ¤j aét°w, KerkhÜw di tò ±xhtikñn, PloutÆ di tòn ¤piginñmenon ploèton, PershÜw di tò pò tñpou eÞw tñpon pern, Ineira di tò eéfrantikñn, Aksth di tò yerapeutikñn, Jnyh di tò tÇn êdtvn janyñn, PetraÛh di tò ¤k petrÇn blastnein t ìdata, MenestÆ di tò ¤pÜ toè aétoè m¡nein, EérÅph di tò platç toè pelgouw, M°tiw di tò bouleutikoçw deÝn eänai toçw pl¡ontaw, Eérunñmh di tò plateÝan nom¯n ¦xein, TelestÆ di tò aéjhtikñn, KrushÜw di tò kruerñn, AsÛh di t¯n sin kaÜ tòn =æpon, ùn f¡rei, µ par tò toçw =æpouw kayaÛrein, KalucÆ di tò bayæ, EédÅrh di tò eédvreÝsyai toçw pl¡ontaw, Tæxh di tò tæxaion kaÜ staton tÇn êdtvn, AmfirrÆ di tò pantaxoè =¡ein, Stçj d¢ di tò foberòn kaÜ kataplhktikòn tÇn pleom¡nvn êdtvn. Anonymi Exegesis in Hesiodi Theogoniam. Page 396, line 1 – page 397 line 1035 Ηέλιος, Σελήνη, Ηώς
H¡liow: õ ´liow. kaÜ HeliÇtiw. Suda: Lexicon. Alphabetic letter eta, entry 118 line 1
ARXH SUN YEVI TVN ETUMOLOGIVN TVN KD STOIXEIVN
H¡liow, perifrastikÇw õ ´liow, kat pleonasmòn toè
e poihtikÇw.
H¡liow, par tò §lh, ù shmaÛnei t¯n lamphdñna,
§liow, kaÜ trop» toè e eÞw h ´liow, ÷per ¦sti par
tò ¦pv tò l¡gv, ¤j aétoè ¤pæv, kaÜ trop» toè e eÞw
h ±pæv tò fvnÇ, ±pæta k®ruj. µ par tò d°low, õ
faneròw, d®liow, pobol» toè d ´liow, Éw diÅkv divk¯
kaÜ Þvk¯, kaÜ daÛv tò merÛzv kaÜ daÛsv, kaÜ aäsa, kaÜ
daÛmona aámona y®rhw. µ par tò �lw, lòw, �liow
kaÜ ´liow, nimsyai gr fhsÜn oß fusikoÜ tòn ´lion
t°w yalsshw tò ìdvr. kaÜ gr PoseidÇn par t¯n
pñsin napÛein tÒ dei, tout'¦sti tÒ ²lÛÄ.
Etymologicum Gudianum, alphabetic entry eta page 237 line 23 – 34
Hliow, di tò àein lÛan, ³toi poreæesyai. oß gr pa-
laioÜ di tò peri¡rxesyai yeòn aétòn ¤kloun. ³goun
õ tr¡xvn.
Hliow, �liow, par tò lÛzein eÞw tautòn t met¡xon-
ta aétoè pnta �liow. µ par tò perÜ t¯n g°n eÜ
²leÝn ÞÅn. µ, ÷ti poikÛllei ÞÆn t ginñmena ¤k t°w
g°w. µ ÷ti oll°sai poieÝ pnta t ¤skedasm¡nvw
kaÜ diafñrvw aétoè polaæonta, ÷per ¦sti sunhyroi-
sm¡na, ²nvm¡na, ´liow, �liow, ñliow.
Hliow, par tò ¤n lÜ diatrÛbein, oåon, �liow, µ par
tò s¡law, ù shmaÛnei t¯n lampedñna, s¡liow kaÜ po-
bol» toè s kaÜ trop» toè e eÞw h ´liow. µ par tò
t¯n �la nimsyai ´liow, µ pò toè ollÛzesyai
²mw ¤n taÝw ²m¡raiw· kaÜ Ay®naiw ²liaÛa dikast®riñn
¤stin ¤k t°w sunagvg°w tÇn nyrÅpvn. oß d¢ pò
toè liaÛein, ÷ ¤sti yermaÛnein kaÜ diaxeÝn. tin¢w d¢
pò t°w ginom¡nhw prospneæsevw ¤k toè stñmatow ²mÇn.
pròw toçw daktælouw, ù l¡getai aëein kaÜ zein, kat
mÛmhsin t°w fvn°w t°w ylcevw toè stñmatow ²mÇn
Empedokl°w d¢, ll' õ m¢n leÝsyai m¡gan oëranon
mfipoleæei. l¡getai d¢ kaÜ ±l¡ktvr, ÷ti lektñw
¤sti kaÜ kmaw. lloi d¢ pò t°w lamprñthtow toè
±l¡ktrou. oß d¢ ÷ti ¤k tÇn lektrÇn ²mw ¤geÛrei.
·mow d' ¤rig¡neia fnh =ododktulow ±Åw. tò d¢ zÇon
l¡ktvr ¤tumologeÝtai par tò l¡ktron kaÜ tò a tò
¤pitatikòn, poluñxeuton gr tò a tò polç shmaÛ-
nonta· ll' ² ¥toimñthw sfairik® ¤sti.
Hliow, ² §vw lÛan, di tò àesyai tò §vw, ³goun f¡-
rein tò fÇw. §vw gr ² natol®. µ di tò ¤j aétoè
àesyai tò §vw, ³goun tò fÇw.
Hliow, µ di tò eßl°syai tÒ drñmÄ, µ di tò àesyai
eàrhtai. diti dasænetai; tò h prò toè l ciloètai,
pl¯n toè ´liow. tò li ÞÇta diti; t di toè iow
ônñmata, t» li µ t» ri sullab» paralhgñmena, m¯
shmaÛnonta m¡row svmatikòn eàte metousiastikòn, m®te
kthtik êprxonta, di toè i grfetai. �liow, ´liow,
pæliow, dñliow. shmaÛnei d¢ dæo ônñmata kæria, basil¡a FrugÇn kaÜ tòn Faein°. Hliow, kaÜ êpò tÇn poihtÇn ±¡liow, par t¯n �lan �liow kaÜ ´liow. ¦sti gr kat Z®nvna tòn Stvókòn
namman tòn ¤k toè yalsshw. µ par tò �liw, �liow
kaÜ ´liow, ¤peÜ pròw pnta ßkanÇw kaÜ rmodÛvw ¦xei.
µ par tò leow, án' Â tò lhy¢w kaÜ sunhyroism¡non
pèr. l¡gei gr kaÜ Empedokl°w, ll' õ m¢n lisyeÜw
m¡son oëranon mfipoleæei. Etymologicum Gudianum, alphabetic entry eta page 241 line 3 – 47
m¡splh· ² sel®nh, par Skæyaiw hesychius Lexicogr. Alphabetic letter mu entry 935 line 1Sel®nh. par tò s¡law eÛnaon ¦xein, ÷ ¤sti n¡on. ÷yen kaÜ ¦now õ ¤niautòw, õ eÜ nezvn. oìtvw HrakleÛdhw. Skñtow. pò toè skizein Ènomsyai. oß d¢ fasÜn ÷ti skopòw ¤stÛ. ÷ti deÝ proskopeÝsyai tòn proerxñmenon ¤n aétÒ· oìtvw HrakleÛdhw. õ d¢ Hrvdianòw par tò sk¡yein ²mw, ÷ti ¤p¡xei pollkiw proó¡nai. Orion Gramm.: Etymologicum, page 147 line 3 – 9
Sel®nh· di tò ¤n nuktÜ faÛnein. s¡law gr oß palaioÜ tò fÇw ¤klesan. Orion Gramm.: Etymologicum, page 183 line 17 - 18
sel®nh. s¡law n¡on ¦xousa. Lexicon De Atticis Nominibus:ΠΕΡΙ ΑΤΤΙΚΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ entry 59 line 1Epox®· prÇtow Pærrvn katalhcÛaw kaÜ ¤pox°w eädow eÞs®gagen. Epox® ¤stin ² moÝra, ¤n à katalambnetai ÷ te ´liow kaÜ ² sel®nh kaÜ §kastow tÇn planhtÇn. eÞsÜ d¢ oðtoi kat tjin· FaÛnvn, Fa¡yvn, Purñeiw, Hliow, Fvsfñrow, StÛlbvn, Sel®nh. §kaston d¢ tÇn zÄdÛvn diaireÝtai eÞw l m¡rh, � kaloèntai moÝrai. ² d¢ moÝra diaireÝtai eÞw j m¡rh, � kaleÝtai ¥jhkost prÇta lept. kaÜ tò ©n prÇton leptòn diaireÝtai eÞw ¥j®konta plin, � kaloèntai deætera lept. pl¡on d¢ tÇn deut¡rvn leptÇn ¤n tÒ proxeÛrÄ kanñni paralabeÝn oék nagkaÝon. Suda, letter epsilon 2824, line 1 - 9
Nhfliow yusÛa par AyhnaÛoiw ¤teleÝto Mnhmosænú, HoÝ, HlÛÄ, Sel®nú, Næmfaiw, AfrodÛtú OéranÛ&· Ëw fhsi Pol¡mvn. kaÜ jæla d¢ nhflia, t m¯ mp¡lina m®te sækina, ll t pò tÇn yæmvn. kaÜ prÅth ¤stin aìth ìlh pròw tw ¤mpærouw yusÛaw, par' ù kaÜ toënoma labeÝn tòn yæmon, Éw par t¯n yumÛasin kaÜ t¯n yu¯n pepoihm¡nhw t°w fvn°w. eÞsÜ d¡ tinew toparpan spondoi yusÛai, kat tæxhn eÞw ¦yow parelyoèsai. Sofokl°w· oé gr n pote prÅtaisin êmÇn nt¡kurs' õdoiporÇn, n®fvn oÛnoiw. pròw tw EémenÛdaw l¡gvn. a‰ oinoi l¡gontai, Éw eÜ n®fousai kaÜ m¯ m¡yhn par¡xousai. toèto d¢ di tò t°w yeÛaw dÛkhw #pnon. Nhflioi yusÛai: ¤n aåw oänow oé sp¡ndetai, ll ìdvr melÛkraton. Suda. Letter nu 356 line 1 – 357 line 2
Tritog¡neia ² Ayhn di t°w ei difyñggou kat t¯n paral®gousan tÒ lñgÄ tÇn di toè eia proparojutñnvn, kat d¢ t¯n rx¯n di toè i µ ÷ti par tò tritÅ ¤stin, ÷per kat toçw Ayamnaw shmaÛnei t¯n kefal®n–¤peid¯ oék ¤k t°w m®traw, ll ¤k t°w kefal°w toè Diòw ¤j°lyen–µ ÷ti par tÒ TrÛtvni potamÒ g¡gonen µ ÷ti trÛth met t¯n Artemin kaÜ Apñllvna ¤g¡neto. µ ¤peid¯ tritaÛa g¡gonen oßoneÜ ² fainom¡nh tritaÛa· kaÜ gr t¯n aét®n fasin eänai aét¯n t» sel®nú· ² d¢ sel®nh t» trÛtú ²m¡r& faÛnetai kaÜ t¯n trÛthn toè mhnòw tritom®nida ¤kloun. dokeÝ d¢ gegenn°syai tñte ² Ayhn. tò d¢ tritaÛa di sunestalm¡nhw t°w trÛthw sullab°w. tin¢w d¢ l¡gousi par tò treÝn tò fobeÝsyai gennn ² fñbou ¤mpoihtik®. oåw ntÛkeitai kaÜ ² graf®, ÷ti Êfeile grfesyai difyñggÄ, kaÜ õ sxhmatismñw, ¤peid®, Ëw fhsin õ texnikñw, t toiaèta eÞw pyh nalæetai kaÜ oék eÞw ¤n¡rgeian oåon Lukhgen®w õ ¤n LukÛ& gegennhm¡now, Kuprogen®w õ ¤n KæprÄ gegennhm¡now, ±rigen®w õ ¤n tÒ ¦ari gennhyeÛw. oìtvw oïn kaÜ Tritog¡neia ² ¤k toè treÝn gennvm¡nh, oé m¯n ² treÝn gennÇsa. oé dænatai d¢ ¤k toè treÝn gennsyai, ¤peid¯ oé genntai ¤k toè fñbou. Herodianus et Pseudo-Herodianus Gramm. ΠΕΡΙ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑΣ Volume 3,2 page 594 line 1 – 17
36 eérubÛhw. megalodænamow.
EérubÛh d¢ Pñntou yugthr. l¡gousi d¢ aét¯n meglhn tin dænamin eänai. KreÛÄ d' EérubÛh: KreÝow G°w kaÜ Oéranoè ·n paÝw. ¦sti d¢ ² dikrisiw tÇn öntvn [µ ² tÇn pragmtvn peraÛvsiw µ tÇn strvn p' natol°w eÞw dæsin dÛodow]. EérubÛh d¢ Pñntou yugthr. y¡lousi d¢ aét¯n dænamÛn tina meglhn eänai. AstraÝon: t¯n g¡nesin tÇn strvn. Pllanta t¯n kÛnhsin aétÇn. P¡rshn: t¯n tÇn strvn peraÛvsin µ kÛnhsin pò natol°w eÞw dæsin. Þdmosænúsin: ¤mpeirÛaiw· pò toè àdmenai, ³goun ¤pÛstasyai. poll°w gr ¤stin ¤mpeirÛaw tò gnÇnai t¯n diaperaÛvsin tÇn strvn. [àdmen ntÜ toè ¤pistmeya. ¤j aétoè kaÜ Þdmosænh· «ùw kaÜ psi met¡prepen Þdmosænúsin» Scholia in Hesiodum: scholia in theogomiam verse 375 line 3 – verse 377b line 437 AstraÛÄ d' HÆw n¡mouw t¡ken: ¦ti gr öntvn tÇn st¡rvn êpò t¯n §v, tñte tÛktontai ¤j natol°w oß nemoi. t¡ssarew nemoi, peÜ kaÜ t¡ssara klÛmata toè kñsmou· EérÅph, AsÛa, Libæh, M¡sh. Arg¡sthn: tòn ôjçn kaÜ taxçn kaÜ kayaròn Arg¡sthn Z¡furon eäpe· Z¡furon d¢ l¡gei tòn Eïron. pneÝ d¢ Arg¡sthw, õ kaÜ Eïrow kaloæmenow, pò natol°w, õ d¢ Z¡furow pò dæsevw, õ d¢ Borrw pò t°w rktou, kaÜ õ Nñtow pò meshmbrÛaw. AkousÛlaow d¢ treÝw n¡mouw eänaÛ fhsi kat HsÛodon· Borrn, Z¡furon kaÜ Nñton. toè gr Zefærou ¤pÛyeton tò rg¡sthn fhsÛ. Omhrow d¢ eäpen Arg¡sthn tòn leukòn Nñton. toèto rx¯n phliÅthn fhsÛ. zhtht¡on d¢ ÷ ti xvrÜw sund¡smou Arg¡sthn Z¡furon eäpen.Scholia in Hesiodum: scholia in theogomiam verse 378 line 1 – verse 379 line 10
nñsfi Nñtou Bor¡v te kaÜ Arg¡stev Zefærou te: Eïrow pò natol°w pn¡ei, Z¡furow pò dæsevw, Nñtow pò meshmbrÛaw, Borrw pò rktou. Arg¡sthw õ phliÅthw, ùn l¡gei õ Omhrow e 295–96.331–32 Eïron. macaèrai: kenaÜ kaÜ mtaiai pnoaÛ, oåon KaikÛaw, YraskÛaw. Aristot¡lhw Μετεωρολογικά d¡ fhsi dÅdeka toçw n¡mouw. Scholia in Hesiodum: scholia in theogomiam verse 870 line 1 - verse 872 line 3
Ευρώπη = Εύρος ή Απηλιώτης, ανατολικός άνεμος
Ασία = Βορράς
Λιβύη = Ζέφυρος, δυτικός άνεμος,
Μέση = Νότος
Z¡furow: O pò dusmÇn pn¡vn nemow, õ kaÜ lÜc kaloæmenow. Par tò zv¯ kaÜ tò f¡rv, õ tò z°n psi f¡rvn kaÜ par¡xvn, z®furow, z¡furow· kaÜ tÛ met¡xei toè z°n; tÒ gr y¡rei pn¡ontow aétoè oß karpoÜ aëjontai· zvofñrow tÜw Ìn, õ t pròw zv¯n f¡rvn· ¤peid¯ t fut kuýskein poieÝ. Omhrow, aërh zefurÛh pneÛousa t m¢n fæei, lla d¢ p¡ssei.
H par tò zñfow, zñfurow kaÜ z¡furow, õ ¤k zñfou =¡vn. O aétòw kaÜ lÜc kaleÝtai. Etymologicum Magnum, page 408 line 44 – 51«Ηριγένεα» είναι επίθετο της Ηούς, της Θεάς της Ανατολής.
Hrig¡neia: Htoi ² tòn öryron gennÇsa ²m¡ra· µ ² êpò toè öryrou genom¡nh. Apò toè ·ri kaÜ toè genÇ.
Hri mla: Oryrou pnu, tò prvþ, §vyen.
Apò toè aàresyai ²mw t°w koÛthw kat tòn kairòn toèton. Tò d¢ ·ri, ônomatikòn ¤pÛrrhma. Apò toè ¯r ¡row ¡ri, kaÜ kat krsin, ·ri. Tò d¢ ¡ri kaÜ di toè h fhsÜn õ poiht¯w,
H¡ri gr kateÛxeto.
Hrow: Ek toè ¦ar ¦arow gÛnetai kat krsin ·row· tò d¢ ¦ar ¤n sunair¡sei gÛnetai ·r. Etymologicum Magnum, page 437 line 2 – 10Nñtow, õ nemow, par tò ônÇ tò blptv, õ m¡llvn ôn®sv, ¤j aétoè önotow kaÜ kat' faÛresin toè o nñtow· oßoneÜ õ blaptikòw tÇn karpÇn kaÜ tÇn svmtvn.
Nñtow. õ kat meshmbrÛan tñpow. kaÜ õ nemow. [pò toè neÝsyai, ÷ ¤sti di¡rxesyai kaÜ poreæesyai.]
Iw, ² AsÛa pò Ivnow toè Apñllvnow, oé toè Joæyou.
EérÅph· AsÛa m¢n pò toè �sson eänai toÝw p' EérÅphn Þoèsin·
EérÅph d¢ pò toè eërouw Ènomsyh· ¦sti ² xÅra t°w dæsevw.
¥vsfñrow: natolikòw st¯r prvónòw kaloæmenow faesfñrow.
O Arktoèrow d¢ õ ¤pÜ t°w zÅnhw toè Arktofælakow lampròw st¯r, õ kaÜ Evsfñrow kaloæmenow, nateÛlú ¥Åan natol®n·38 tæpow yhlukÇn patrvnumikñw ¤sti kaÜ õ di toè Þnh oåon ²rvýnh, ² toè ´rvow, VkeanÛnh, ² toè Vkeanoè· oìtvw oïn kaÜ tò Nhrhýnh ² toè Nhr¡vw, ¤stÜ d' õ Nhreçw yalssiow daÛmvn. kuanÅpida· melanñfyalmon, geranñfyalmon, melanñmmaton. nhrhýnhn· t¯n toè Nhr¡vw yugat¡ra· treÝw tæpoi tÇn patrvnumikÇn rsenikÇn· õ eÞw hw, oåon Phleidhw, õ eÞw vn, oåon PhleÛvn, õ eÞw diow aÞolikÇw, oåon Phlhódiow. kaÜ yhlukoÜ treÝw· õ eÞw iw, oåon PriamÜw, õ eÞw aw, oåon Priamiw, Buzantiw, kaÜ õ eÞw Ûnh, oåon PriamÛnh, Nhrhýnh. Scholia in Oppianum: Scholia et glossae in halieutica scholia vetera et recentiora, Book 1 scholion 386 line 4 – 14
Stæj. ìlh, ³goun õ trugÛaw, ² êpostymh tò ìdvr.
Z°lon. mxhn.
NÛkhn. filÛan. Scholia in Hesiodum, verse 383, line 1 – verse 384 line 2
Ζήλος = ο ζηλευτός
Νίκη = επικράτηση, επιβολή
Κράτος = η εξουσία, η δόξα.
Βίη = η δύναμη, εις τη δύναμη
Stçj d' ¦teken: Stçj l¡getai kaÜ tò stugeÝn kaÜ tò timn kaÜ tò fobeÝsyai. Pllanti d¢ t» nvt¡r& kin®sei l¡gei, Ã summisgñmenon tò ìdvr dunmeiw tinw ¤kteleÝ.
Z°lon d¢ tòn perÜ tò gayòn l¡gei. scholia in Hesiodum: Scholia in theogoniam, verse 383 line 1 – 439 scholia in Hesiodum: Scholia in theogoniam scholia vetera,
AsterÛhn eéÅnumon: AsterÛh ² tÇn st¡rvn kÛnhsiw· di gr t°w kin®sevw aétÇn t prgmata peraioèntai. verse 409 line 1 – 2
P¡rshw: P¡rshn tòn ´lion l¡gei. nat¡llei gr kaÜ plin Éw eÞw aétòn dænousin oß st¡rew. ´n pote P¡rshw: P¡rshn tòn ´lion l¡gei. nat¡llei gr kaÜ peraiÅsaw tòn drñmon toçw st¡raw f°ke lmpein.
Ekthn t¡ke: ¤paineÝ t¯n Ekthn HsÛodow Éw Boivtñw· timtai gr ¤keÝse ² Ekth. moÝran ¦xein gaÛhw te kaÜ trug¡toio yalsshw: di tò ¥kstou pronoeÝsyai. tÇn gr ¤n g» kaÜ ¤n yalssú pntvn rxei ² eßmarm¡nh· Éw gr yeÒ eéxñmeya t» moÛr&. verse 409β 1 line 1 – 440 Ρείη ή Ρέη ή Ρέα.
R¡a. ³goun ² ìlh V ² =eèsiw toè pantñw
ReÛh d' êpodmhyeÝsa: ² eémreia, tò eéxer¢w tÇn yeÇn.
Scholia in theogoniam scholia vetera, verse 453 line 1 – 2
perÜ d¢ t°w zvogñnou phg°w R¡aw, ¤j ¸w psa zv¯ yeÛa te kaÜ noer kaÜ cuxik¯ kaÜ ¤gkñsmiow pogenntai, oìtvw fasÜn t lñgia· ReÛh toi noerÇn makrvn phg® te =o® te·
pntvn gr prÅth dunmeiw kñlpoisin frstoiw
dejam¡nh, gene¯n ¤pÜ pn prox¡ei troxousan.
kaÜ gr t¯n t°w zv°w pshw peiron xæsin êfÛsthsin ² yeòw aìth kaÜ tw nekleÛptouw psaw dunmeiw, kaÜ kineÝ pnta kat t m¡tra tÇn yeÛvn kin®sevn, kaÜ ¤pistr¡fei pròw ¥aut¯n pnta ¥drzousa ¤n ¥aut» Éw sæstoixow tÒ KrñnÄ. l¡getai oïn R¡a kaÜ di tò ¤pirreÝn eÜ t gay kaÜ di tò aÞtÛan eänai t°w yeÛaw =&stÅnh, yeoÜ =eÝa zÅontew· nkeitai d¢ aét» tò ìdvr kaÜ t êdragvg pnta. Proclus: In Platonis Cratylum commentaria. Section 143 line 4 – 17
Krñnow, kñrow Ìn toè noè, mllon d¢ koròw noèw kaÜ kayarñw· tò gr koròn shmaÛnei tò kayarñn. pntew oïn oß noerÇw zÇntew kronÛan ¦xousi politeÛan· kaÜ di toèto l¡getai basileæein aétÇn õ Krñnow, Ësper õ Zeçw tÇn politikÇw zÅntvn kat t¯n rÛsthn politeÛan t¯n pnta koin tiyem¡nhn. oéxÜ tÇn yeÇn oïn oÞht¡on t¯n basileÛan metabllein, ll tÇn cuxÇn t¯n zv¯n metaballousÇn llon basil¡a poi°sai yeñn· scholia in Hesiodum: scholia in opera et dies – section verse 111 line 8 – 15
BeelfegÅr· B¯l ¤n tñpÄ toè FegÅr· tout¡stin önoma eÞdÅlou· õ par' Ellhsi _leg«ñmenow _Krñnow«. Etymologicum Gudianum: Additamenta in Etymologicum Gudianum –page 266 line 21 – 22
Η Ήρα, της Ήρης κλπ. Ήρα και ιωνικά Ήρη. [Hrh] ² cuxik¯ dænamiw, ² oÞkoumenik¯ frñnhsiw. Hrh. ³goun õ ¦rvw. Hrhn: ³goun tòn ¡ra· ¤n gr tÒ ¡ri ² zv¯ tÇn trefom¡nvn. µ t¯n pò toè ¡row tmÛda. Hrhn. ¡ra.
Εστία και Ιστίη. IstÛhn. t¯n steren t¯n ßstam¡nhn kaÜ kÛnhton g°n.
Dhm®thr· ² yeñw· ghm®thr tÛw ¤sti· kaÜ aétò d¢ tò g° DvrikÇw di toè d l¡getai d. µ d®mou m®thr kaÜ Dhm®thr kat sugkop®n.
Dhm®thr: önoma yew· ¦sti d¢ ¦forow t°w g°w.
Dhm®thr· önoma yew· l¡getai kaÜ ² g°.
Dhm®thr· par tò dhleÝn t¯n g°n kaÜ t¡mnein ¤n t» rñsei. µ par tò daÛein, ÷ ¦sti kaÛein· lampadoèxow gr ² yeñw. Etymologicum Gudianum, entry delta, page 352, line 16 – 20
AxyeÛa· ² Dhm®thr, mustikÇw Hesychius: Lexicon, letter alpha entry 8863 line 1
Ο Άιδης, ο Άδης. Aýdhw· kat st¡rhsin toè ÞdeÝn, õ fan®w· Etymologicum Gudianum: Additamenta in Etymologicum Gudianum, page 38, line 22
Ο Εννοσίγαιος, είναι ο Ποσειδών. Είναι ένα από τα επίθετά του και σημαίνει, «αυτός που σείει τη γη». Προέρχεται από το «ένοσις» και «γη». Ένοσις σημαίνει σεισμός, κλονισμός, τιναγμός.
Ο Ζευς.
ETERA SXOLIA TOU KUROU STEFANOU
All kaÜ ¤n toÝw tÇn yeÇn ¤paÛnoiw, Éw õ Zeçw ônomzetai Éw zv°w ²mÝn aàtiow· t¯n d¢ aÞtiatik¯n DÛa l¡gomen di tò pronohtikòn aétoè pròw ²mw kaÜ fulaktikòn di t¯n di prñyesin· di' aétoè gr sunthroæmeya. Stephanus: IN artem rhetoricam commentaria, page 303 line 9 – 1241 Iapetòn t¯n kÛnhsin l¡gei toè oéranoè· Klum¡nhn d¢ t¯n dñjan, aétò tò yaumzein kaÜ tò dojzein. ¤j Èkeanoè d¢ ² ndosiw toè pñlou. kaÜ ²meÝw tò noeròn ¤k t°w nv dunmevw ¦xomen. [d°se kraterÒ ¤nÜ desmÒ] Iapetñw: ² perÛstrofow toè oéranoè kÛnhsiw ² kæklÄ toè jonow, perÜ ùn str¡fetai di t¯n plin kaÜ plin ginom¡nhn kÛnhsin eÞw pauston. oé gr l®gei ¤lyÆn eÞw dusmw õ oéranñw. ² d¡ oß Atlanta: ¤p' jonÛ tini l¡gousi str¡fesyai tòn pñlon. Atlaw d¢ tò karterikòn aétoè. MenoÛtion: tò ¤n ²mÝn yumÇdew, dunatòn ön. ±d¢ Promhy¡a: Promhy¡a aÞolñmhtin l¡gei tòn poikÛlon tw fr¡naw nyrvpon· martÛnoon d¢ Epimhy¡a tòn kakñboulon kaÜ« pronñhton. Epimhyeçw gr ² met tò gen¡syai tò ¦rgon ¤nyæmhsiw, Éw tñ =exy¢n d¡ te n®piow ¦gnv. µ martÛnoon tòn sfal¡nta kat t¯n gnÇsin. tò gr yumikòn kalæptei tòn noèn naflexy¡n· õ gr yumòw ¤piskot®saw toè fon¡vw tòn noèn, tò ¦rgon tel¡sai pepoÛhken· ÷yen kaÜ kolzetai. martÛnoñn t' Epimhy¡a: Promhy¡a t¯n prñnoian· Epimhy¡a t¯n met tò prjai ¤nyæmhsin, tò pronñhton, oåon =exy¢n d¡ te n®piow ¦gnv. Scholia in Hesiodum, theogoniam, verse 507 a line 1 – 511 line 4
42 Elvñw· õ Hfaistow par Dvrieèsin
Hrh d' Hfaiston: ¤k t°w Hraw õ Hfaistow, ¤peid¯ ¤j ¡row tò pèr.
Hrh d' Hfaiston klutñn: prÇton oðtow tòn Hfaiston ¤k mñnhw Hraw eäpe, diò kaÜ tò shmeÝon. Scholia in Hesiodum, theogoniam, verse 927a line 1 - 927b line 2
Hfaistow. feow ástvr· faÝstow Ên. Lexicon De Atticis nominibus, entry 54, line 1
Hfaistow: ² toè puròw oésÛa. Lexicon Artis Grammaticae, page 444, line 20
Hfaistow· õt¢ m¢n õ yeñw· Hfaistow poÛhsen ÞduÛúsin prapÛdesin, õt¢ d¢ metvnumikÇw tò pèr. par tisi d¢ õ ´liow Hesychius: Lexicon, letter eta entry 987 line 1 – 343 l¡getai ÷ti ² M°tiw toiaæthn eäxe dænamin Ëste metabllein eÞw õpoÝon �n ¤boæleto. plan®saw oïn aét¯n õ Zeçw kaÜ mikrn poi®saw kat¡pien· ¦gkuon d¢ aét¯n kat¡pien. õ d¢ Oéranòw kaÜ ² G° aétÒ eäpon katapieÝn aét®n, ána m¯ õ gennÅmenow ¤j aét°w ¤pikrat¡sterow g¡nhtai. oìtv gr memoiram¡non êp°rxen. pleÝsta yeÇn eÞduÝan: ntÜ toè fronimvtthn
pntvn oïsan· t¯n oïn M°tin t¯n boul¯n kaÜ t¯n sænesin. õ basileçw ôfeÛlvn sunetòw eänai, ³goun õ Zeæw, ¦gkuon oïsan aét¯n kat¡pien, ÷te ¦melle tekeÝn t¯n Ayhnn. Scholia In Hesiodum, verse 886, line 1 – 4
M®ti: t» boul». ² eéyeÝa ² M°tiw, boul®, gnÅmh, sænesiw. Suda: Lexicon, letter mu entry 995 line 1
Το όνομα της θεάς, σημαίνει βουλή = απόφαση, ευθεία = ετοιμότητα, γνώμη = θέληση, σύνεση. GÛnetai par tò m®dv· õ m¡llvn, m®sv· =hmatikòn önoma, m°siw· kaÜ metay¡sei toè s eÞw t, m°tiw.
Η λίμνη Τριτωνίς, είναι παράγωγο όνομα της λέξης Τριτώ που σημαίνει στα Αιολικά, κεφάλι.
Το επίθετο της Αθηνάς, στο κείμενο του Ησίοδου, είναι Τριτογένεια. Πολλοί πιστεύουν πως αυτό σημαίνει την Τρίτη ημέρα του μήνα, σαν χρόνο γέννησής της. Τριτύς σημαίνει τριάς. Μια άλλη ερμηνεία του επιθέτου είναι «φοβερά, καταπληκτική». Ακόμα, πως γεννήθηκε τρίτη στη σειρά, μετά τον Απόλλωνα και την Αρτέμιδα.
Ayhn: OßoneÜ yrhn tiw oïsa, par tò tòn noèn yreÝn. H par tò yÇ tò yhlzv, õ m¡llvn y®sv· oåon,
GunaÝk te y®sato mazñn. G¡gonen önoma =hmatikòn y®nh ² yhlzousa· kaÜ met toè sterhtikoè a, Ay®nh· m®tvr gr ² yeòw paradÛdotai. Ek gr t°w kefal°w toè Diòw fasÜn aét¯n gennhy°nai. Ay®nh AyhnaÛa, Éw dÛkh dikaÛa. KaÜ Ësper Nausika kat krsin tÇn dæo AA eÞw a makròn gÛnetai Nausik, oìtvw kaÜ pò [toè] AyhnaÛa pobol» toè i gÛnetai Ayhna· kaÜ krsei tÇn dæo AA eÞw a makròn, Ayhn kaÜ perisptai. Etymologicum Magnum, page 24 line 44 – 53
Ayhn· par tò yreÝn tòn noèn, µ par tò m¯ y°sai mazñn.
Ayhn· par tò yreÝn· dianohtik¯ gr ² yeñw.
Ayhn· yrhn tiw oïsa· par tò tòn noèn yreÝn ¤n tÒ kñsmÄ pnta. Etymologicum Gudianum, entry alpha page 31 line 3 – 6
Το όνομα της Θεάς είναι Αθηνάα, ιωνικά, Αθήνη και Αθηναίη δωρικά, Αθάνα και Αθαναία αιολικά. Έχει επικρατήσει σαν τη Θεά της σοφίας, της πολεμικής ισχύος, της ευφυίας. Καλείται συχνά, Παλλάς Αθηνά, εκ του πάλλειν το δόρυ.44 Οι τρεις Χάριτες αναφέρονται και ως: PeiyÅ, AglaÛa kaÜ Eéfrosænh. Όπως επίσης, ως: Aß Xritew oék ¤n oéranÒ: sunupakoæetai tñ, k�n t» g». l¡getai ¤pÜ tÇn gan eéergetoæntvn. treÝw d¡ eÞsin aß Xritew, Aglaýa, Eéfrosænh kaÜ Eét¡rph.
45 Περσεφόνη. Καλείται επίσης, Περσεφόνεια, Περσέφασσα και Φερσέφαττα.
Persefñnh, kærion önoma, par tò toçw poyn®skontaw pròw aét¯n f¡resyai, ³toi toçw foneuy¡ntaw· kaÜ llvw· perseçw kaleÝtai õ ´liow, kaÜ ¤j aétoè persefñneia, ² ndosiw παροχή toè sÛtou, ² pò toè ²lÛou ginom¡nh. Etymologicum Gudianum, entry pi page 462 line 58 – page 463 line 246 MOUSAI. Moæsaw d¢ Ènomsyai l¡gousin pò mÇsyai toè shmaÛnontow tò zhteÝsyai, aðtai gr paideÛaw parektikaÛ· di toèto Moæsaw Ènñmasan oß prÇtoi t ônñmata y¡ntew. V Moèsai aß ¤k t°w PierÛaw õrmÅmenai, kaÜ taÝw êmet¡raiw ÓdaÝw kaÜ fvnaÝw t pnta dojzousai, deète d¯ tòn DÛa proseÛpate tòn êm¡teron pat¡ra. Pat¡ra d¢ tÇn MousÇn tòn DÛa eÞr®kasi, kaÜ mht¡ra t¯n Mnhmosænhn, diñti nohtikòn eänai deÝ, kaÜ mnhmonikòn tòn paideuyhsñmenon· Ïn tò m¢n mnhmoneutikòn dÛdvsin ² Mnhmosænh, tò d¢ nohtikòn õ Zeæw. Moèsai] Par tò mÇ tò zhtÇ aß pnta zhtoèsai kaÜ neurÛskousai t» ¥autÇn gxinoÛ&· µ aß par pntvn zhtoæmenai, aðtai gr eÞsin aß gnÅseiw· µ aß maioèsai ¤ktr¡fousai toÝw paideæmasin. EpeÜ d¡ tiw ³reto porÇn, tÛnow §neka fasÜn ¤nn¡a tw Moæsaw eänai, kaÜ oé pleÛonaw µ ¤lssonaw, f¡re, Éw oåon ²mÝn, prÇton toèto ¤pilusÅmeya· eäta deÛjvmen mhd¢ ¤nn¡a mñnaw eänai tw Moæsaw. Met d¢ tw toætvn muyikw ßstorÛaw, ÞsxnÇw kaÜ safesttvw kaÜ leptottvw llhgor®svmen, tÛw te õ Zeçw, kaÜ Moèsai, kaÜ PierÛa, kaÜ ElikÅn· kaÜ ¤pilusñmeya ¦peita, tÛnow §neka ¤n t» YeogonÛ& ¤j ElikÇnow tw Moæsaw kaleÝ, pò d¢ t°w PierÛaw ¤ntaèya. Enn¡a eÞsÜn aß Moèsai, ÷ti tetrgvnow kaÜ stereòw õ ¤nn¡a ¤stÜn riymñw. Toiaètai d¢ kaÜ aß gnÅseiw, diñti õ ¤nn¡a, pollkiw poll ¤stin· õ treÝw gr riymòw rx¯ pl®youw, õ d¢ ¤nn¡a, trÜw treÝw, ³goun pollkiw poll, kaÜ gnÅseiw d¢ murÛai eÞsÛ. Allvw te oéd¢ ¤nn¡a mñnon eÞsÜn aß muyikaÜ legñmenai Moèsai, kayÆw sæ te kaÜ §teroi toèto dojzete. ll' Eëmhlow m¢n õ KorÛnyiow treÝw fhsÜn eänai Moæsaw, yugat¡raw Apñllvnow, Khfisoèn, ApollvnÛda, BarusyenÛda. Aratow d¢ ¤n t» p¡mptú tÇn AstrikÇn, t¡ssaraw l¡gei, Diòw toè aÞy¡row, kaÜ PlousÛaw næmfhw, Arx¯n, Mel¡thn, Yeljinñhn, kaÜ Aoid®n. Tin¢w d¢ p¡nte aétw eänaÛ fasi, kaÜ ônñmata ¦xein tÇn p¡nte aÞsy®sevn. EpÛxarmow d¢ ¤n tÒ t°w Hbhw GmÄ ¥pt l¡gei, yugat¡raw Pi¡rou kaÜ Pimplhýdow næmfhw· Neiloèn, TritÅnhn Asvpoèn, Eptapñlhn, Axelvýda, Tipñploun, kaÜ RodÛan. Par d¢ HsiñdÄ ¤n YeogonÛ& ¤nn¡a l¡gontai eänai· KleiÆ, Yleia, Eét¡rph, Tercixñrh, EratÆ, Polæmnia, Melpom¡nh, OéranÛa, kaÜ Kalliñph, KaÜ aß m¢n treÝw eðron toçw mousikoçw treÝw tñnouw, tòn dròn, m¡son, kaÜ Þsxnñn· tw treÝw prosÄdÛaw, ôjeÝan, bareÝan, kaÜ perispvm¡nhn· toçw treÝw xrñnouw, ¤nestÇta, parelhluyñta, kaÜ m¡llonta· kaÜ t trÛa prñsvpa, prÇton, deæteron, trÛton· kaÜ toçw treÝw riymoçw, kaÜ tò trÛgvnon tÇn st¡rvn, kaÜ poll toiaèta, ÷sa êpò t trÛa ngontai. Aß d¢ t¡ssarew tw t¡ssaraw dial¡ktouw· Ida, AtyÛda, DvrÛda, AÞolÛda, kaÜ poll tÇn êpò t t¡ssara. Aß p¡nte d¢ eðron tw p¡nte aÞsy®seiw, kaÜ t ÷moia. Aß d¡ ge ¥pt t¯n ¥ptxordon læran kaÜ tw ¥pt zÅnaw, kaÜ toçw ¥pt st¡raw, kaÜ t ¥pt pròw toætoiw fvn®enta, kaÜ §tera toiaèt tina. Aß d' ¤nn¡a eðron, KleiÆ ßstorÛan, Yleia futourgÛan, Eét¡rph aéloçw, Melpom¡nh Ód¯n, Tercixñrh xoreÛan, EratÆ gamik kaÜ örxhsin, Polæmnia gevrgÛan, OéranÛa strologÛan, Kalliñph poÛhsin. Oyen kaÜ di tw toiaætaw eêr¡seiw yew aétw ¤muyeæsanto, kaÜ Moæsaw pò t°w gnÅsevw moæshw ¤klesan. KaÜ nèn d¢ pw n¯r kaÜ psa gun¯ zhthtikoÜ tinÇn kaÜ ¤feuretikoÜ, mousikoÜ kaÜ moèsai lexy®sontai· Ësper kaÜ pw t¡xnhw mousik°w ¤pimeloæmenow. KaÜ gr tÒ filogeÅrgÄ ¤keÛnÄ DionæsÄ OsÛridi suneÛponto t¯n gevrgÛan didskonti aélhtrÛdew ¤nn¡a mousikòn dousai, �sper Moæsaw ¤kloun. Tin¢w d¢ §teroi taætaw tw ¤nn¡a fasÜ prÅtaw Moæsaw gegon¡nai· Kallixñrhn, ElÛkhn, EénÛkhn, Yeljinñhn, Tercixñrhn, Eét¡rphn, Eékeldhn, DÝan, Enñphn· gnooèntew, Éw ¦oiken, ÷per nèn moi ¤¸=¡yh· ÷ti pw n¯r ¤feuretikòw t¡xnhw tinòw, õmoÛvw d¢ kaÜ psa gun¯, mousikoÜ kaÜ moèsai kaloèntai. Oyen oé mñnai, �w oðtoi fasÜn, ll kaÜ murÛai §terai eêrey®sontai. KaÛ tinew m¢n psaw �w ¦fasan Moæsaw, pary¡nouw eänaÛ fasi· tin¢w d¢ tw loipw mñnaw, xvrÜw tÇn par' HsiñdÄ ¤nn¡a. Toætvn gr Kleioèw m¢n kaÜ Mgnhtow, Ilemow kaÜ Um¡naiow· Eét¡rphw d¢ kaÜ Strumñnow R°sow, µ kat tinaw Tercixñrhw· Apñllvnow d¢ toè Krbantow kaÜ YaleÛaw PalaÛfatow· OéranÛaw kaÜ Apñllvnow, µ Pi¡rou ghgenoèw, LÝnow· Melpom¡nhw d¢, µ kat tinaw Tercixñrhw kaÜ AxelÅou, Seir°new· Tercixñrhw d¢, µ Melpom¡nhw kaÜ LÛnou toè Apñllvnow, µ kat tinaw Lrou, M¡lpow· Eratoèw d¢ kaÜ AeylÛou toè EndumÛvnow, µ Filmvnow, Ymuriw· PolumnÛaw d¢ kaÜ Keleoè, eàte Xeim¸=ou toè Areow,
Triptñlemow· Kalliñphw d¢ kaÜ OÞgrou Orfeæw. Scholia in Hesiodum: Scholia in opera et dies scholia vetera partim Procli et recentiora partim Moschopuli, Tzetzae et Joannis Galeni verse 1 line 18 – line 9547 Apñllvn· par tò popllein tw ÞdÛaw ktÝnaw· õ aétòw gr tÒ ²lÛÄ. µ par tò polæein tÇn kakÇn toçw nyrÅpouw· Þatròw gr ·n kaÜ mntiw. Etymologicum Gudianum, letter alpha, entry 1051 line 1 – 3
Artemiw· erñtemÛw tiw oïsa, ² tòn ¡ra t¡mnousa kaÜ t¯n poreÛan di' aétoè poioum¡nh· Etymologicum Gudianum, entry alpha, page 207 line 4
Artemiw· ² yeñw· pò toè rtem° poieÝn. l¡getai gr ² yeòw nairetik¯ tÇn gunaikÇn, Éw kaÜ Omhrow·
tÛw næ se k¯r ¤dmasse tanhleg¡ow yantoio;
µ dolix¯ noèsow, µ Artemiw Þox¡aira.
µ pò toè rtem®w, ù shmaÛnei tòn êgi°, g¡gone parvnæmvw Artemiw, tout¡stin ² êgi¯w kaÜ nepÛlhptow di t¯n paryenÛan· pary¡now gr kaÜ filosÅfrvn. µ ÷ti rtia kaÜ t¡leia kaÜ nellip° ¤poÛhse t kat kñsmon faneÝsa Etymologicum Gudianum, letter alpha, entry 1241 line 1 – 848 Hbh, ² ²likÛa kaÜ ² neñthw, kaÜ ² km¯ Hsiñdow, kaÜ ² t°w gnÅsevw km¯, kaÜ önoma yew, kaÜ tò toè nyrÅpou mñrion. ¤k toè bÇ b°, kaÜ pleonasmÒ toè h ´bh. bÇ d¢ shmaÛnei tò poreæomai. Etymologicum Gudianum, entry eta, page 235 line 7 – 10
Arhw· õ pñlemow, kaÜ õ yumñw, kaÜ ² frosænh kat metyesin fusik¯n µ õ svmatoeid¯w yeñw, kaÜ õ st®r. Etymologicum Gudianum: Additamenta in Etymologicum Gudianum, page 192 line 15 - 16
Arhw· yeñw· par t¯n rsin kaÜ naÛresin· µ par tò r®gein, tò sullambnein eÞw t¯n kat bÛan kaÜ mxhn sæmptvsin. Etymologicum Gudianum: entry alpha page 192 line 7 – 8
Arhw· shmaÛnei d¢ tòn pñlemon· par t¯n rn, t¯n genom¡nhn blbhn ¤k toè pol¡mou. Þst¡on d¡, ÷ti tetraxÇw k¡xrhtai tò önoma õ poiht®w· ¤pÜ m¢n toè pol¡mou, oåon· öfra ke ysson ¤geÛromen ôjçn Arha· ¤pÜ d¢ toè sid®rou· aámatow �sai Arha, talaærinon polemist®n· ¤pÜ d¢ toè yeoè, oåon · kaÜ d' aïte kunñmuia gei brotoloigòn Arha· ¤pÜ d¢ t°w plhg°w, ~ Éw ¦nya mlista gÛnetai Arhw legeinñw Etymologicum Genuinum, letter alpha entry 1160 line 1 – 11
Ειλείθυια, είναι η θεά που προστάτευε και βοηθούσε τις γυναίκες στον τοκετό. Το όνομά της σημαίνει «αυτή που έχει έλθει».49 DeÝmow· pò toè d¡ow gÛnetai d¡ómow kaÜ kat sunaÛresin toè e kaÜ i eÞw t¯n ei dÛfyoggon deÝmow.
50 AtlantÜw MaÛh t¡ke kædimon Erm°n: MaÝa, ² yugthr toè Atlantow, ² met karterÛaw z®thsiw, tòn lñgon pogenn�. õ lñgow gr dhmosieæei t yeÝa. Scholia in Hesiodum, verse 938 line 1 – 3
51 Sem¡lh, kærion, par tò s¡law m¡lein, ³goun frontÛzein· s¡law gr t¯n strap®n· par toè DÛow ¼t®sato met strap°w kaÜ brontÇn suggen¡syai aét». Etymologicum Genuinum, entry sigma page 498 line 36 – 38
Σύμφωνα με μια εκδοχή, η Σεμέλη έγινε θεά μετά την κεραύνωσή της από το Δία. Άλλη εκδοχή, λέει πως ο Διόνυσος κατέβηκε στον Κάτω Κόσμο και πήρε από κει τη μητέρα του, Σεμέλη. Η τελευταία έγινε τότε θεά με το όνομα Θυώνη.52
Ο Αθάμας και η Ινώ έκαναν δύο παιδιά, τον Λέαρχο και τον Μελικέρτη. Η Ήρα όμως θυμωμένη τόσο με την Ινώ, επειδή είχε αναθρέψει τον Διόνυσο, παιδί της Σεμέλης (της αδελφής της Ινώς) και του συζύγου της (του Δία), ενώ είχε φερθεί σαν κακή μητριά στα παιδιά του Αθάμαντα, όσο και με τον ίδιο τον Αθάμαντα, επειδή είχε εγκαταλείψει τη Νεφέλη, έβαλε μανία στα μυαλά και των δύο, Ο ΑΘάμαντας πάλι πάνω σε μια κρίση τρέλας σκοτώνει τον Λέαρχο παίρνοντάς τον για ελάφι, ενώ η Ινώ τρομοκρατημένη αρπάζει στην αγκαλιά της τον Μελικέρτη και γκρεμίζεται από τα βράχια της Μεγαρίδας. Οι θεοί όμως την λυπήθηκαν και δεν την άφησαν να πνιγεί κάνοντάς την θεά της Θάλασσας, με το όνομα Λευκοθέα. Ο Μελικέρτης έγινε και αυτός Θεός-προστάτης των ναυτικών με το όνομα Παλαίμονας. Όταν πνίγηκε, ένα δελφίνι έφερε το κορμί του στον Κορινθιακό Ισθμό· εκεί το έθαψε ο Σίσυφος, ο βασιλιάς της Κορίνθου, και όταν αργότερα έπεσε στην Κόρινθο λοιμός, το μαντείο έδωσε χρησμό να τιμήσουν τον Θεό Μελικέρτη-Παλαίμονα με αγώνες. Έτσι καθιερώθηκαν οι αγώνες των Ισθμίων.
SCHOL. APOLL, RHOD. III 1179: perÜ t°w Kdmou eÞw Y®baw parousÛaw LusÛmaxow ¤n t°i Sunagvg°i tÇn YhbaikÇn Paradñjvn III ßstoreÝ, kaÜ Ellnikow ¤n a ForvnÛdow, ßstorÇn ÷ti kaÜ toçw ôdñntaw ¦speire toè drkontow kat Arevw boælhsin, kaÜ ¤g¡nonto p¡nte ndrew ¦noploi, OédaÝow Xyñniow P¡lvr Uper®nvr ExÛvn. Hellanicus: Fragmenta, F 1a,4,F fragment 1a line 1 – 5
ExÛvn ¦ghmen Agaæhn t¯n Kdmou, ¤j ¸w poieÝ Peny¡a, oð Oklasow, oð Menoikeçw, oð Kr¡vn kaÜ Ioksth
Aymaw prñteron gunaÝka ¤sxhkÆw Nef¡lhn, dæo paÝdaw ¤k taæthw Ellhn kaÜ FrÛjon ¤g¡nnhsen. Apoyanoæshw d¢ t°w Nef¡lhw, deut¡ran ±ggeto gunaÝka InÅ· ´tiw ¤pibouleæsasa toÝw t°w Nef¡lhw paisÜ
Zenobius: Epitome collectionum, centuria 4 section 38 line 12 – 16
Schol. Il. h, 86: Aymaw, AÞñlou paÝw, basileçw d¢ YhbÇn, g®maw t¯n Kdmou paÝda InÆ, paÝdaw ¦sxe dæo, Kl¡arxon kaÜ Melik¡rthn. Kat Hraw d¢ prñstagma popemcmenow t¯n InÆ kaÜ ¤pig®maw Nef¡lhn, ¦sxen ¤j aét°w dæo paÝdaw, Ellhn te kaÜ FrÛjon. Mignæmenon d¢ aétòn lyra t» InoÝ katopteæsasa ² Nef¡lh Õxeto. Plin d¢ t°w oÞkÛaw ¤pikrat®sasa ² InÆ ¤peboæleuse toÝw t°w Nef¡lhw paisÛn. Philostephanus: Fragment 37 line 1 – 853 Ghruon°a: oß m¢n Ghruñnhn tòn xeimerinòn Ènñmasan kairñn, oß d¢ tòn xrñnon. y¡lousi gr tw treÝw kefalw eänai di t ¤sñmena, t ¤nestÇta kaÜ t parelhluyñta. µ t¯n sel®nhn· ² aét¯ d¡ ¤sti kaÜ Ekth· trÛmorfow d¡ ¤stin ² yeñw. ¦sti d¢ õ Ghruoneçw ¤k Kallirrñhw t°w Vkeanoè. SthsÛxorow d¢ kaÜ ©j xeÝraw ¦kein fhsÜ kaÜ ©j pñdaw kaÜ êpñpteron aétòn eänai. tòn m¢n r' ¤jenrije: tò yermòn toè ¡row, ¤peid¯ tñte t zÒa taèta pro¡rxontai. Scholia in Hesiodum, verse 287 line 1 – verse 289 line 2
Αρχή
Βιβλιογραφία:Βιβλιοθήκη των Ελλήνων
Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν "Ηλίου"
Greek Mythology Link, CD-ROM GOLD - Carlos Parada
Thesaurus Linguae Graecae Digital Library
www.theoi.com
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική, ή κατά παράφραση, ή διασκευή απόδοση του περιεχομένου της ηλεκτρονικής αυτής σελίδας και όλων των σελίδων που συνδέονται με δεσμούς (links) με οποιονδήποτε τρόπο χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του εκδότη σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου 2121/1993.
